4. sınıf Sosyal Bilgiler dersinin 6, 7. haftalarda işlenen “Milli Kültürümüzü Yansıtan Öğeler” konusu için hazırlanan konu özeti, renkli defter notu ve siyah-beyaz boyama çalışmasını bu sayfada inceleyebilirsiniz.
Milli Kültürümüzü Yansıtan Öğeler Konu Özeti
Milli Kültürümüzü Yansıtan Öğeler Renkli Görsel
Milli Kültürümüzü Yansıtan Öğeler Siyah-Beyaz Görsel
4. Sınıf Millî Kültürümüzü Yansıtan Öğeler
- Sınıf Sosyal Bilgiler Millî Kültürümüzü Yansıtan Öğeler – Konu Özeti
Millî Kültürümüzü Yansıtan Öğeler konusunda toplumumuzun geçmişten günümüze taşıdığı kültürel değerleri tanımayı öğreniriz.
KÜLTÜR NEDİR?
Bir toplumun uzun yıllar boyunca oluşturduğu ve kuşaktan kuşağa aktardığı:
gelenekler,
görenekler,
yemekler,
sanat ürünleri,
müzikler,
oyunlar,
mimari eserler,
el sanatları,
bayramlar,
giyim biçimleri,
sözlü anlatımlar
kültürün parçaları olabilir.
Kültür, bir toplumun yaşam biçimini ve geçmişten bugüne taşıdığı ortak değerleri anlamamıza yardımcı olur.
MİLLÎ KÜLTÜR NEDİR?
Bir millete ait ortak kültürel değerlerin bütününe millî kültür denebilir.
Millî kültür:
geçmişle bugün arasında bağ kurar,
toplumun ortak hafızasını güçlendirir,
insanların ortak değerlerini fark etmelerine yardımcı olur.
MİLLÎ KÜLTÜRÜMÜZÜ YANSITAN ÖĞELER NELERDİR?
Örnek olarak:
geleneksel yemekler,
halk oyunları,
türküler,
el sanatları,
geleneksel kıyafetler,
tarihî yapılar,
bayramlar,
çocuk oyunları,
masallar,
destanlar,
atasözleri,
geleneksel mimari,
yerel üretim biçimleri
verilebilir.
HER KÜLTÜREL ÖGE HER YERDE AYNI MIDIR?
Hayır.
Ülkemizin farklı bölgelerinde:
yemekler,
oyunlar,
müzikler,
kıyafetler,
el sanatları
farklılık gösterebilir.
Bu farklılıklar millî kültürümüzün zenginliğini oluşturur.
YEMEK KÜLTÜRÜ
Türkiye’nin farklı bölgelerinde farklı yemekler öne çıkabilir.
Örneğin:
mantı,
keşkek,
tarhana,
baklava,
gözleme,
çeşitli yöresel çorbalar
kültürel mutfak mirasımızın örnekleri olabilir.
Ancak bir yemeğin yalnızca adını bilmek yeterli değildir.
Şunları da araştırabiliriz:
Hangi bölgede yaygındır?
Nasıl hazırlanır?
Hangi özel günlerde yapılır?
Geçmişten günümüze nasıl aktarılmıştır?
EL SANATLARI
El sanatları da kültürü yansıtan önemli ögelerdendir.
Örneğin:
dokumacılık,
çinicilik,
ahşap işçiliği,
bakırcılık,
ebru,
hat,
kilim dokuma
gibi sanatlar geçmişten günümüze ulaşmıştır.
Bu sanatların bazıları belirli bölgelerde daha çok gelişmiş olabilir.
HALK OYUNLARI
Halk oyunları:
müzik,
hareket,
giyim,
topluluk kültürü
gibi birçok unsuru bir araya getirir.
Örneğin farklı yörelerde:
zeybek,
horon,
halay,
bar
gibi oyunlar görülebilir.
Bu oyunlar kültürün yaşatılmasına yardımcı olur.
MÜZİK VE TÜRKÜLER
Türküler:
yaşanan olayları,
duyguları,
yerleri,
insanların günlük yaşamını
anlatabilir.
Bu nedenle türküler yalnızca bir müzik türü değil, geçmiş yaşam hakkında ipucu veren kültürel kaynaklar da olabilir.
GELENEKSEL KIYAFETLER
Geçmişte insanlar yaşadıkları bölgenin:
iklimine,
üretim biçimine,
yerel geleneklerine
uygun kıyafetler kullanmıştır.
Geleneksel kıyafetler:
renk,
desen,
kumaş,
süsleme
bakımından bölgeden bölgeye değişebilir.
TARİHÎ YAPILAR
Millî kültürü ve ortak mirası yansıtan yapılara:
cami,
köprü,
han,
hamam,
medrese,
kervansaray,
çeşme,
tarihî ev
gibi örnekler verilebilir.
Bu eserler geçmişte insanların:
nasıl yaşadığı,
nasıl yolculuk yaptığı,
hangi mimari teknikleri kullandığı
hakkında bilgi verebilir.
GÜNCEL TYMM’DE YAKIN ÇEVRE NEDEN ÖNEMLİ?
Güncel 4. sınıf Sosyal Bilgiler programında öğrencinin özellikle:
yakın çevresindeki ortak miras ögelerini incelemesi
beklenir.
Bu nedenle çalışmaya:
“Türkiye’deki bütün kültür ögelerini ezberleyelim.”
şeklinde değil,
“Yakın çevremizde hangi ortak miras ögeleri var?”
sorusuyla başlamak daha uygundur.
YAKIN ÇEVREDE NELER ARAŞTIRILABİLİR?
Yaşadığımız yerde:
tarihî bir bina,
eski bir köprü,
geleneksel bir yemek,
yerel bir el sanatı,
müze,
tarihî meydan,
yerel müzik,
geleneksel bir etkinlik
olabilir.
Öğrenci bu ögelerden birini seçip araştırabilir.
KAYNAKLARDAN YARARLANMA
Bir kültür ögesini araştırırken:
kitaplardan,
müzelerden,
güvenilir internet kaynaklarından,
aile büyüklerinden,
yerel tarih çalışmalarından,
görsel belgelerden
yararlanabiliriz.
Bilgiyi tek bir kaynaktan almak yerine farklı kaynakları karşılaştırmak yararlıdır.
MÜZELERİN ÖNEMİ
Müzeler:
eski eserleri,
sanat ürünlerini,
günlük yaşam eşyalarını,
tarihî belgeleri
koruyabilir ve sergileyebilir.
Bu nedenle müzeler kültürel mirası tanımamız ve korumamız açısından önemlidir.
ORTAK MİRAS NEDİR?
Geçmişten günümüze ulaşan ve toplum için değer taşıyan:
tarihî,
kültürel,
sanatsal
ögelere ortak mirasın parçaları olarak bakabiliriz.
Ortak miras:
yalnız geçmişe ait değildir.
Bugün bizim sorumluluğumuzdadır ve gelecek kuşaklara aktarılmalıdır.
MİLLÎ KÜLTÜR İLE ORTAK MİRAS ARASINDAKİ BAĞ
Millî kültür:
toplumun ortak yaşam biçimi ve değerleridir.
Ortak miras:
bu kültürden günümüze ulaşan eserleri, uygulamaları ve değerleri de kapsar.
Örneğin:
geleneksel bir el sanatı
hem millî kültürü yansıtabilir
hem de korunması gereken ortak miras ögesi olabilir.
KÜLTÜR DEĞİŞİR Mİ?
Kültür tamamen sabit değildir.
Bazı özellikler:
devam eder,
bazıları değişir,
bazıları yeni biçimler kazanır.
Örneğin:
geleneksel yemekler günümüzde farklı sunumlarla hazırlanabilir.
Eski oyunların bazıları yeni ortamlarda oynanabilir.
Ancak temel kültürel özellikler korunabilir.
KÜLTÜREL MİRAS NASIL KORUNUR?
Tarihî eserlere zarar vermemek,
çevresini temiz tutmak,
müzelerde kurallara uymak,
el sanatlarını öğrenmek,
geleneksel ürünleri tanımak,
kültürel değerleri doğru biçimde gelecek nesillere aktarmak
korumaya katkı sağlar.
KÜLTÜREL ÖGE ARAŞTIRMA KARTI
Araştırdığım kültür ögesi:
Bulunduğu yer:
Hangi kültürel özelliği yansıtıyor?
Geçmişte nasıl kullanılmış?
Bugün hâlâ kullanılıyor mu?
Kaynaklarım:
Neden korunmalı?
2018 PROGRAMI İLE BAĞLANTI
SB.4.2.2:
Ailesi ve çevresindeki millî kültürü yansıtan ögeleri araştırarak örnekler verir.
Temel süreç:
YAKIN ÇEVREYİ İNCELE
↓
KÜLTÜREL ÖGE BELİRLE
↓
KAYNAK BUL
↓
ARAŞTIR
↓
ÖRNEKLER VER
↓
KÜLTÜRÜN ÖNEMİNİ AÇIKLA
şeklindedir.
GÜNCEL TYMM İLE BAĞLANTI
SB.4.3.3:
Yakın çevresindeki ortak miras ögelerini tanımanın önemini yorumlayabilme.
Güncel yaklaşımda temel süreç:
YAKIN ÇEVREDEKİ ORTAK MİRAS ÖGESİNİ İNCELE
↓
BİLGİ TOPLA
↓
BİLGİYİ DOĞRU BİÇİMDE YENİDEN İFADE ET
↓
ÖNEMİNİ YORUMLA
↓
KORUNMASINA YÖNELİK FARKINDALIK GELİŞTİR
şeklindedir.
DOĞRU MU YANLIŞ MI?
“Kültür yalnızca yemeklerden oluşur.”
Yanlış.
“Geleneksel oyunlar kültürün bir parçası olabilir.”
Doğru.
“Yakın çevredeki tarihî yapılar ortak miras ögesi olabilir.”
Doğru.
“Kültür hiçbir zaman değişmez.”
Yanlış.
“Ortak mirası korumak gelecek nesiller açısından önemlidir.”
Doğru.
ÖĞRENDİKLERİMİZİ HATIRLAYALIM
Millî kültürümüz:
yemek,
müzik,
sanat,
gelenek,
oyun,
mimari,
el sanatları
gibi pek çok ögeden oluşur.
- sınıfta bu ögeleri yalnızca adlarıyla öğrenmeyiz.
Yakın çevremizde araştırır,
kaynaklardan bilgi toplar,
önemlerini fark eder,
korunmaları gerektiğini öğreniriz.
Cemalin Etkinlik Fabrikası tarafından hazırlanan Millî Kültürümüzü Yansıtan Öğeler Konu Özeti; 4. sınıf öğrencilerinin millî kültür ve ortak miras kavramlarını tanımalarına yardımcı olmak amacıyla kullanılabilir.