4. sınıf Sosyal Bilgiler dersinin 4. haftasında işlenen “Kendini Farklı Özelliklere Sahip Bireylerin Yerine Koyma” konusu için hazırlanan konu özeti, renkli defter notu ve siyah-beyaz boyama çalışmasını bu sayfada inceleyebilirsiniz.
Kendini Farklı Özelliklere Sahip Bireylerin Yerine Koyma Konu Özeti
Kendini Farklı Özelliklere Sahip Bireylerin Yerine Koyma Renkli Görsel
Kendini Farklı Özelliklere Sahip Bireylerin Yerine Koyma Siyah-Beyaz Görsel
4. Sınıf Kendini Farklı Özelliklere Sahip Bireylerin Yerine Koyma
- Sınıf Sosyal Bilgiler Kendini Farklı Özelliklere Sahip Bireylerin Yerine Koyma – Konu Özeti
İnsanlar birbirinden farklı özelliklere sahiptir.
Farklı:
ilgi alanlarımız,
yeteneklerimiz,
düşüncelerimiz,
deneyimlerimiz,
güçlü yönlerimiz,
geliştirebildiğimiz özelliklerimiz
olabilir.
Bir başkasının yaşadığı durumu onun bakış açısından düşünmeye çalışmak, daha anlayışlı ve saygılı ilişkiler kurmamıza yardımcı olur.
EMPATİ NEDİR?
Bir kişinin yaşadığı bir durumu onun bakış açısından anlamaya ve ne hissedebileceğini düşünmeye empati denir.
Empati:
“Ben olsam ne yapardım?”
demekten biraz daha fazlasıdır.
Asıl soru:
“O kişi kendi koşullarında ne hissediyor olabilir?”
şeklindedir.
ÖRNEK
Sınıfa yeni gelen bir öğrenci düşünelim.
Kimseyi tanımıyor.
Sınıfın düzenini bilmiyor.
Kendini:
çekingen,
endişeli,
yalnız
hissedebilir.
Empati kurduğumuzda:
onu oyuna davet edebilir,
sınıfı tanıtabilir,
yanına oturabilir,
sorularını yanıtlayabiliriz.
EMPATİ BİZE NE KAZANDIRIR?
Empati:
başkalarını daha iyi anlamamızı,
aceleyle yargılamamamızı,
saygılı davranmamızı,
yardımlaşmamızı,
arkadaşlık ilişkilerimizi güçlendirmemizi
destekler.
HERKES AYNI ŞEYİ Mİ HİSSEDER?
Hayır.
Aynı olay karşısında iki kişi farklı duygular yaşayabilir.
Örneğin:
Sınıf önünde sunum yapmak bir öğrenci için heyecan verici olabilir.
Başka bir öğrenci için kaygı verici olabilir.
Bu nedenle:
“Ben korkmuyorum, sen de korkmamalısın.”
demek yerine:
“Senin için zor olduğunu anlıyorum.”
demek daha anlayışlı bir yaklaşım olabilir.
BİREYSEL FARKLILIKLAR
İnsanların:
yetenekleri,
ilgi alanları,
öğrenme biçimleri,
kişilik özellikleri,
yaşam deneyimleri
birbirinden farklı olabilir.
Örneğin:
bir kişi sessiz ortamda çalışmayı,
başka biri arkadaşlarıyla çalışmayı
tercih edebilir.
Farklılıklar yanlışlık değildir.
FARKLILIKLAR TOPLUMU ZENGİNLEŞTİRİR
Bir takım düşünelim.
Herkes aynı konuda çok iyi olsaydı bazı işler yapılamayabilirdi.
Bir proje grubunda:
biri araştırma,
biri yazma,
biri resim,
biri sunum
konusunda güçlü olabilir.
Farklı özellikler bir araya geldiğinde daha güçlü bir çalışma ortaya çıkabilir.
GÜNCEL TYMM’DEKİ ORKESTRA ÖRNEĞİ
Bir orkestrada herkes aynı enstrümanı çalsaydı:
müzik daha sınırlı olurdu.
Farklı enstrümanlar:
birlikte uyumlu bir bütün oluşturur.
İnsanların farklı özellikleri de toplumsal yaşamı zenginleştirebilir.
BİR TAKIMDA HERKES AYNI YETENEĞE SAHİP OLSA
Bir voleybol takımında herkes yalnızca servis atmakta iyi olsa:
takımın diğer ihtiyaçları karşılanamayabilir.
Bazı oyuncular:
servis,
bazıları:
savunma,
bazıları:
pas
konusunda daha güçlü olabilir.
Farklı yetenekler birlikte değerlidir.
EMPATİ VE SAYGI
Empati kurmak yalnızca karşıdaki kişinin duygusunu tahmin etmek değildir.
Onun farklı özelliklerine:
saygı göstermek
de önemlidir.
Örneğin:
arkadaşımız bizden farklı bir etkinliği seviyorsa onunla alay etmemeliyiz.
Düşüncesi bizden farklıysa sözünü kesmemeliyiz.
Başarılı olduğu alanı küçümsememeliyiz.
FARKLI FİKİRLERE SAYGI
Bir grup çalışmasında herkes aynı fikri söylemek zorunda değildir.
Örneğin:
Ece:
afiş yapmayı öneriyor.
Mert:
sunum hazırlamayı öneriyor.
Ali:
maket yapmayı öneriyor.
Uygun davranış:
herkesi dinlemek,
fikirlerin olumlu yönlerini değerlendirmek,
birlikte karar vermektir.
Uygun olmayan davranış:
“Senin fikrin çok saçma.”
demektir.
DAHA SAYGILI İFADELER
“Ben farklı düşünüyorum çünkü…”
“Senin fikrini anlıyorum ancak…”
“Bu fikrin şu yönünü beğendim.”
“Başka bir çözüm de deneyebiliriz.”
gibi ifadeler iletişimi güçlendirebilir.
FİZİKSEL ÖZELLİKLER ÜZERİNDEN ALAY ETMEMELİYİZ
İnsanların görünüşleri:
alay konusu yapılmamalıdır.
Örneğin:
boy,
saç,
gözlük kullanımı,
bedensel özellikler
nedeniyle bir kişiyi küçümsemek doğru değildir.
İnsanların değeri fiziksel özellikleriyle ölçülmez.
BİR ARKADAŞIMIZ BİR ETKİNLİKTE ZORLANIYORSA
Örneğin arkadaşımız hızlı okuyamıyor olabilir.
Empati kurmadan:
“Ne kadar yavaşsın!”
demek kırıcı olabilir.
Daha uygun:
“İstersen birlikte çalışabiliriz.”
demektir.
YARDIM ETMEK İLE ACIMAK AYNI ŞEY MİDİR?
Hayır.
Bir kişiye:
saygılı,
ihtiyacına uygun,
onun tercihlerini dikkate alan
destek sunmak önemlidir.
Birini küçümseyerek veya onun yerine her şeyi yaparak yardım etmek doğru olmayabilir.
Gerekirse:
“Yardıma ihtiyacın var mı?”
diye sorabiliriz.
ÖNCE DİNLE
Empati kurarken ilk yapacağımız işlerden biri:
karşıdaki kişiyi dinlemektir.
Dinlemeden:
ne hissettiğini,
ne düşündüğünü,
neye ihtiyaç duyduğunu
tam olarak bilemeyiz.
DUYGULARI TAHMİN ETME
Durum:
Arkadaşının yaptığı resim sergiye seçilmedi.
Ne hissedebilir?
Üzgün.
Hayal kırıklığına uğramış.
Moralinin bozulmuş olması mümkün.
Ne yapabiliriz?
Onu dinleyebiliriz.
Çabasını takdir edebiliriz.
Yeni çalışmalar için cesaretlendirebiliriz.
BAŞKA DURUM
Bir öğrenci yarışmada birinci oldu.
Ne hissedebilir?
Mutlu.
Heyecanlı.
Gururlu.
Nasıl davranabiliriz?
Başarısını kutlayabiliriz.
Onun başarısını küçümsemeyiz.
Kıskançlık nedeniyle kırıcı ifadeler kullanmayız.
KENDİNİ BAŞKASININ YERİNE KOYMA ÇALIŞMASI
Durum:
Sınıfa yeni geldin.
Kimseyi tanımıyorsun.
Ne hissedebilirsin?
Arkadaşlarının hangi davranışı seni rahatlatır?
Sen sınıfa yeni gelen bir öğrenciye nasıl davranırsın?
EMPATİ KARTI
Olay:
Bu kişi ne yaşamış olabilir?
Ne hissediyor olabilir?
Neden böyle hissediyor olabilir?
Onu anlamak için ne sorabilirim?
Nasıl saygılı davranabilirim?
EMPATİ KURARKEN DİKKAT
Karşımızdaki kişinin ne hissettiğini:
kesin olarak bildiğimizi varsaymamalıyız.
“Kesin böyle hissediyorsun.”
yerine:
“Böyle hissetmiş olabilir misin?”
diye sorabiliriz.
Empati:
tahmin + dinleme + saygı
gerektirir.
2018 PROGRAMI İLE DOĞRUDAN BAĞLANTI
SB.4.1.4:
Kendisini farklı özelliklere sahip diğer bireylerin yerine koyar.
Temel süreç:
DURUMU İNCELE
↓
KİŞİNİN KOŞULLARINI DÜŞÜN
↓
NE HİSSEDEBİLECEĞİNİ TAHMİN ET
↓
ONU DİNLE
↓
FARKLILIĞINA SAYGI GÖSTER
↓
UYGUN DAVRANIŞI BELİRLE
↓
GÜNLÜK YAŞAMDA UYGULA
şeklindedir.
GÜNCEL TYMM İLE BAĞLANTI
Güncel 4. sınıf programında:
bireysel farklılıkların doğal olduğu,
bu farklılıkların günlük yaşamı zenginleştirdiği,
bireysel özelliklere saygı duyulması gerektiği
özellikle vurgulanır.
Empati kurma ve anlayışlı olmanın önemi de öğrenme-öğretme sürecinde açıkça belirtilmiştir.
DOĞRU MU YANLIŞ MI?
“Empati başkasının bakış açısını anlamaya çalışmaktır.”
Doğru.
“Herkes aynı olay karşısında aynı duyguyu yaşar.”
Yanlış.
“Farklı ilgi alanları insanların değerini belirlemez.”
Doğru.
“Arkadaşımızın düşüncesi bizden farklıysa onunla alay edebiliriz.”
Yanlış.
“Empati kurarken karşıdaki kişiyi dinlemek önemlidir.”
Doğru.
ÖĞRENDİKLERİMİZİ HATIRLAYALIM
İnsanlar farklı özelliklere sahip olabilir.
Bu farklılıklara:
saygı göstermeli,
başkalarını dinlemeli,
kendimizi onların yerine koymaya çalışmalı,
kırıcı davranışlardan kaçınmalıyız.
Empati:
daha sağlıklı arkadaşlıklar,
daha güçlü iletişim,
daha uyumlu bir sınıf ve toplum
oluşturmamıza yardımcı olabilir.
Cemalin Etkinlik Fabrikası tarafından hazırlanan Kendini Farklı Özelliklere Sahip Bireylerin Yerine Koyma Konu Özeti; öğrencilerin empati, sosyal farkındalık ve bireysel farklılıklara saygı becerilerini geliştirmek amacıyla kullanılabilir.