4. sınıf İnsan Hakları dersinin 4, 5. haftalarda işlenen “Çocuk Ile Yetişkin Arasındaki Farklar” konusu için hazırlanan konu özeti, renkli defter notu ve siyah-beyaz boyama çalışmasını bu sayfada inceleyebilirsiniz.
Çocuk Ile Yetişkin Arasındaki Farklar Konu Özeti
Çocuk Ile Yetişkin Arasındaki Farklar Renkli Görsel
Çocuk Ile Yetişkin Arasındaki Farklar Siyah-Beyaz Görsel
4. Sınıf Çocuk ile Yetişkin Arasındaki Farklar
- Sınıf İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi – Çocuk ile Yetişkin Arasındaki Farklar Konu Özeti
Çocuklar ve yetişkinler aynı insanlık değerine sahiptir. Ancak yaş, gelişim, sorumluluk ve karar verme bakımından aralarında bazı farklılıklar bulunur.
ÇOCUK KİMDİR?
Çocukluk:
insanın gelişim dönemlerinden biridir.
Çocuklar:
bedensel,
zihinsel,
duygusal,
sosyal
bakımdan gelişmeye devam eder.
Bu nedenle çocukların:
bakıma,
korunmaya,
eğitime,
rehberliğe
ihtiyacı vardır.
YETİŞKİN KİMDİR?
Yetişkinlik:
kişinin gelişim sürecinin daha ileri bir dönemidir.
Yetişkinler günlük yaşamda:
daha fazla karar,
daha geniş sorumluluk,
geçim,
çalışma,
aile ve toplumsal görevler
üstlenebilir.
ÇOCUK VE YETİŞKİNİN İNSAN OLARAK DEĞERİ FARKLI MIDIR?
Hayır.
Çocuk:
yetişkinden daha az değerli
değildir.
Yetişkin:
çocuktan daha fazla insan hakkına sahip bir insan
değildir.
Temel insan hakları:
insan olmaktan
kaynaklanır.
Farklılık:
yaş ve gelişim özelliklerine bağlı olarak
hakların kullanılması ve sorumlulukların biçiminde
ortaya çıkabilir.
ÇOCUKLARIN ÖZEL HAKLARI NEDEN VARDIR?
Çocuklar:
kendi ihtiyaçlarının tamamını tek başlarına karşılayamayabilir,
tehlikeleri yetişkinler kadar değerlendiremeyebilir,
ekonomik olarak bağımsız olmayabilir,
korunmaya daha fazla ihtiyaç duyabilir.
Bu nedenle:
çocuk hakları
özel önem taşır.
TEMEL İHTİYAÇLAR
Hem çocukların hem yetişkinlerin:
beslenme,
barınma,
sağlık,
güvenlik
gibi temel ihtiyaçları vardır.
Ancak çocukların bu ihtiyaçlarının karşılanmasında:
yetişkinlerin bakım ve koruma sorumluluğu
daha belirgindir.
EĞİTİM
Çocukluk döneminde:
eğitim
temel bir haktır ve gelişimin önemli parçasıdır.
Çocukların:
okula devam etmesi,
öğrenmesi,
kendini geliştirmesi
beklenir.
Yetişkinler de öğrenmeye devam edebilir ancak çocukların eğitim hakkı ve eğitim süreci özel olarak korunur.
SORUMLULUKLAR
Çocuğun sorumlulukları:
yaşına ve gelişimine uygun olmalıdır.
Örneğin:
odasını düzenlemek,
ödevlerini yapmak,
sınıf kurallarına uymak,
kişisel eşyalarını korumak
çocuğun üstlenebileceği sorumluluklardır.
Yetişkinler:
çalışma,
aile geçimini sağlama,
çocuğun bakımını üstlenme,
yasal yükümlülükler
gibi daha kapsamlı sorumluluklar üstlenebilir.
ÇOCUKLARA YETİŞKİN SORUMLULUĞU YÜKLENİR Mİ?
Çocuğa:
yaşına uygun olmayan,
gelişimini olumsuz etkileyen,
eğitimini engelleyen
yetişkin sorumluluklarının yüklenmesi doğru değildir.
Çocuk:
öğrenme,
oyun,
dinlenme,
gelişim
için zamana ihtiyaç duyar.
KARAR VERME
Çocuklar:
kendi yaşamlarıyla ilgili birçok konuda görüş bildirebilir.
Örneğin:
hangi sosyal etkinliğe katılmak istediğini,
hangi kitabı okumak istediğini,
bir aile etkinliği hakkındaki düşüncesini
söyleyebilir.
Ancak bazı önemli kararlar:
çocuğun güvenliği,
sağlığı,
hukuki durumu
nedeniyle yetişkin sorumluluğunda olabilir.
ÖZERK KARAR VERME
Yaş ilerledikçe:
kişinin kendi kararlarını verme kapasitesi
gelişir.
2018 programı çocuk ile yetişkin arasındaki farkların:
özerk karar verme
bakımından da ele alınmasını ister.
Örneğin:
küçük çocuk bir sağlık kararı konusunda tek başına hareket etmez.
Yetişkinler:
çocuğun yararını gözeterek
sorumluluk alır.
ÇOCUĞUN GÖRÜŞÜ ÖNEMSİZ MİDİR?
Hayır.
Bir karar yetişkin sorumluluğunda olsa bile:
çocuğun yaşı ve gelişimine uygun biçimde
görüşünün dinlenmesi önemlidir.
Çocuğun:
kendini ifade etmesi,
düşüncesinin dikkate alınması
haklarla ilişkilidir.
ÖZGÜRLÜKLER YAŞA GÖRE DEĞİŞİR Mİ?
Bazı özgürlüklerin kullanım biçimi:
yaşla birlikte
değişebilir.
Örneğin:
küçük bir çocuk tek başına uzak bir yere seyahat edemezken,
yetişkin daha bağımsız hareket edebilir.
Bu durum:
çocuğun değersiz olduğu için
değil,
güvenlik ve gelişim ihtiyacı nedeniyle
ortaya çıkar.
ÇALIŞMA
Yetişkinler:
meslek sahibi olabilir,
çalışarak gelir elde edebilir.
Çocukların temel görevi:
yetişkinler gibi çalışarak geçimini sağlamak
değildir.
Çocukların:
eğitim,
gelişim,
dinlenme
hakları korunmalıdır.
ÇOCUK İŞÇİLİĞİ KONUSUNDA DİKKAT
Çocuğun:
eğitimini engelleyen,
sağlığına zarar veren,
gelişimine uygun olmayan
işlerde çalıştırılması çocuk hakları açısından sorun oluşturabilir.
Çocuğun:
yaşına uygun ev sorumluluğu üstlenmesi
ile
yetişkin işi yüklenmesi
aynı şey değildir.
OYUN
Oyun:
çocukluk döneminin önemli özelliklerinden biridir.
Çocuk oyun yoluyla:
öğrenir,
iletişim kurar,
hareket eder,
hayal gücünü geliştirir.
Bu nedenle oyun:
“boş zaman kaybı”
olarak görülmemelidir.
YETİŞKİNLER OYUN OYNAYAMAZ MI?
Elbette oynayabilir.
Çocuk-yetişkin farklarını:
“Çocuk bunu yapar, yetişkin asla yapmaz.”
gibi katı kalıplarla anlatmamalıyız.
Farklılıklar:
gelişim,
sorumluluk,
korunma ihtiyacı
üzerinden değerlendirilmelidir.
HER ÇOCUK AYNI MI GELİŞİR?
Hayır.
Çocukların:
gelişim hızı,
ilgi alanları,
yetenekleri,
ihtiyaçları
farklı olabilir.
Bu nedenle:
“10 yaşındaki herkes kesinlikle aynı şeyi yapabilir.”
gibi genellemeler doğru değildir.
ÇOCUKLUK BİR EKSİKLİK MİDİR?
Hayır.
Çocukluk:
insanın doğal gelişim dönemidir.
Çocuk:
“henüz yetişkin olmadığı için eksik insan”
değildir.
Çocuk:
şu anda çocuk olarak
haklara ve değere sahiptir.
BÜYÜDÜKÇE NE DEĞİŞİR?
Yaş ilerledikçe:
bilgi,
deneyim,
karar verme,
sorumluluk,
bağımsızlık
genellikle artar.
Bununla birlikte:
temel insan haklarına sahip olma
devam eder.
ÇOCUK-YETİŞKİN KARŞILAŞTIRMA KARTI
Özellik:
Çocuk:
Yetişkin:
Benzerlik:
Farklılık:
Bu farkın nedeni:
ÖRNEK
Konu:
Temel haklar.
Çocuk:
Temel insan haklarına sahiptir.
Yetişkin:
Temel insan haklarına sahiptir.
Benzerlik:
İkisi de insan olarak hak sahibidir.
Farklılık:
Bazı hakların kullanılma biçimi yaş ve gelişime göre farklılaşabilir.
2018 PROGRAMI İLE DOĞRUDAN BAĞLANTI
Y.4.1.4:
Çocuk ile yetişkin arasındaki farkları açıklar.
Programda:
hak,
görev,
sorumluluk,
özerk karar verme,
temel ihtiyaçları karşılama
açısından karşılaştırma yapılır.
GÜNCEL TYMM İLE BAĞLANTI
İHVD.4.1.1:
Çocuk olmanın özelliklerini belirleyebilme.
Güncel programda eski kazanımdaki ayrıntılı çocuk-yetişkin karşılaştırması bağımsız çıktı değildir.
Bunun yerine:
ÇOCUK OLMANIN ÖZELLİKLERİNİ FARK ET
↓
GELİŞİM İHTİYAÇLARINI BELİRLE
↓
ÇOCUK HAKLARIYLA BAĞ KUR
↓
İNSAN OLARAK TEMEL HAKLARININ DEVAM ETTİĞİNİ FARK ET
şeklinde ele alınabilir.
DOĞRU MU YANLIŞ MI?
“Çocuklar yetişkinlerden daha az değerli insanlardır.”
Yanlış.
“Çocuk ve yetişkinlerin sorumlulukları aynı olmak zorunda değildir.”
Doğru.
“Çocuğun görüşü hiçbir konuda önemli değildir.”
Yanlış.
“Çocukların özel korunma ve gelişim ihtiyaçları olabilir.”
Doğru.
“Çocuk olmak insan olmanın doğal gelişim dönemlerinden biridir.”
Doğru.
ÖĞRENDİKLERİMİZİ HATIRLAYALIM
Çocuklar ve yetişkinler:
aynı insanlık değerine
sahiptir.
Ancak:
gelişim,
bağımsız karar verme,
sorumluluk,
bakım ve korunma ihtiyacı
bakımından farklılıklar bulunabilir.
Çocukların:
özel çocuk haklarının bulunması
bu gelişim ve korunma ihtiyaçlarıyla ilişkilidir.
Cemalin Etkinlik Fabrikası tarafından hazırlanan Çocuk ile Yetişkin Arasındaki Farklar Konu Özeti; öğrencilerin çocukluk döneminin özelliklerini fark etmelerini ve çocukların hak sahibi bireyler olduğunu anlamalarını desteklemek amacıyla kullanılabilir.