2. sınıf Matematik dersinin 6, 7. haftalarda işlenen “Sayılar” konusu için hazırlanan konu özeti, renkli defter notu ve siyah-beyaz boyama çalışmasını bu sayfada inceleyebilirsiniz.
Sayılar Konu Özeti
Sayılar Renkli Görsel
Sayılar Siyah-Beyaz Görsel
2. Sınıf Matematik Sayılar
- Sınıf Matematik Sayılar – Konu Özeti
- Sınıf Matematik Sayılar konusunda günlük yaşamda karşılaştığımız çoklukları sayılarla göstermeyi, 100’e kadar olan doğal sayıları okumayı ve yazmayı, sayıların temsil ettiği miktarları anlamayı ve farklı sayı gösterimleri arasında ilişki kurmayı öğreniriz.
Sayılar günlük yaşamımızın hemen her yerinde karşımıza çıkar.
Yaşımızı,
sınıfımızdaki öğrenci sayısını,
kitaplarımızın sayfa numaralarını,
evlerin kapı numaralarını,
takvimdeki tarihleri,
oyunlardaki puanları
sayılarla ifade ederiz.
Bu nedenle sayıları doğru okumak, yazmak ve ne ifade ettiklerini anlamak matematiğin temel becerilerindendir.
SAYI NEDİR?
Bir çokluğun kaç tane olduğunu göstermek, sıralama yapmak veya bazı durumları ifade etmek için sayılardan yararlanırız.
Örneğin masada 24 kalem varsa:
24
sayısı kalemlerin kaç tane olduğunu gösterir.
Burada:
nesneler → kalemler
çokluk → 24 kalem
sayı → 24
şeklinde bir ilişki vardır.
RAKAM VE SAYI AYNI ŞEY DEĞİLDİR
Sayıları yazmak için kullanılan sembollere rakam denir.
Rakamlarımız:
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
olmak üzere toplam 10 tanedir.
Bu rakamları kullanarak farklı sayılar oluşturabiliriz.
Örneğin:
3
bir rakamdır ve aynı zamanda tek basamaklı bir sayıyı gösterir.
23
ise 2 ve 3 rakamları kullanılarak oluşturulmuş iki basamaklı bir sayıdır.
45
4 ve 5 rakamlarından oluşur.
Bu nedenle:
rakam → sayı yazmak için kullandığımız sembol
sayı → bir miktarı veya matematiksel değeri gösteren ifade
olarak düşünülebilir.
0 SAYISI
0 önemli bir sayıdır.
Bir grupta hiç nesne bulunmadığını gösterebilir.
Örneğin:
Sepette hiç elma yok.
Elma sayısı:
0
dır.
0 aynı zamanda sayıların yazılışında basamak değeri bakımından önemli görev üstlenebilir.
Örneğin:
10
sayısında 0 birlikler basamağındadır.
10’A KADAR SAYILAR
İlk öğrendiğimiz sayılardan bazıları:
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
şeklindedir.
- sınıfta bu bilgileri kullanarak daha büyük sayıları öğreniriz.
20’DEN BÜYÜK SAYILAR
- sınıfta sayıları 100’e kadar genişletiriz.
Örneğin:
21
35
48
62
79
94
100
gibi sayıları okuyabilir ve yazabiliriz.
Güncel programda öğrencinin 100’e kadar olan niceliklerin büyüklüklerini sayıların sembolik temsilleriyle gösterebilmesi amaçlanmaktadır.
ÇOKLUK NEDİR?
Bir arada bulunan nesneler grubuna çokluk diyebiliriz.
Örneğin:
18 kalem,
25 boncuk,
37 kitap
birer çokluk oluşturabilir.
Bir çokluğun kaç tane olduğunu sayarak sayı ile gösterebiliriz.
ÇOKLUK VE SAYI İLİŞKİSİ
Bir görselde:
● ● ● ● ●
5 nesne varsa bunu:
5
sayısıyla gösterebiliriz.
Başka bir grupta 23 nesne varsa:
23
sayısı bu çokluğun büyüklüğünü temsil eder.
Güncel Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin temel genellemelerinden biri:
“Sayılar çoklukları temsil eder.”
ifadesidir.
BU NEDEN ÖNEMLİ?
Bir öğrencinin yalnızca:
“37”
sembolünü okuyabilmesi yeterli değildir.
37’nin:
37 nesne,
3 onluk ve 7 birlik,
otuz yedi
gibi farklı temsillerle aynı miktarı ifade ettiğini fark etmesi gerekir.
MAT.2.1.1’İN TEMELİ
Güncel Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde MAT.2.1.1 kapsamında öğrenciden üç temel işlem beklenmektedir:
- NİCELİĞİN FARKLI TEMSİLLERİNİ TANIR.
- NİCELİĞE UYGUN SAYI TEMSİLİNİ BELİRLER.
- SAYILARI OKUR VE YAZAR.
Bu nedenle öğrenme süreci:
ÇOKLUĞU GÖR
↓
KAÇ TANE OLDUĞUNU BELİRLE
↓
UYGUN SAYIYI BUL
↓
SAYIYI OKU
↓
SAYIYI YAZ
şeklinde ilerleyebilir.
100’E KADAR SAYILARI OKUMA
İki basamaklı sayılar onlar ve birler kullanılarak okunabilir.
Örneğin:
21 → yirmi bir
34 → otuz dört
46 → kırk altı
58 → elli sekiz
63 → altmış üç
72 → yetmiş iki
85 → seksen beş
97 → doksan yedi
100 → yüz
Sayıları okurken onlar ve birlikleri doğru sırayla söyleriz.
SAYILARI YAZMA
Söylenen sayıyı rakamlarla yazabiliriz.
Örneğin:
yirmi üç → 23
otuz sekiz → 38
kırk beş → 45
elli dokuz → 59
altmış dört → 64
yetmiş iki → 72
seksen altı → 86
doksan dokuz → 99
yüz → 100
OKUNUŞTAN SAYIYA
“Otuz iki”
ifadesini duyduğumuzda:
32
yazarız.
“Kırk yedi”
→ 47
“Altmış beş”
→ 65
“Seksen dokuz”
→ 89
Bu çalışma sözel temsil ile sembolik temsil arasında ilişki kurmamıza yardımcı olur.
SAYIDAN OKUNUŞA
56
sayısını:
elli altı
şeklinde okuruz.
71
→ yetmiş bir
84
→ seksen dört
93
→ doksan üç
Bu kez sembolik gösterimden sözel gösterime geçeriz.
SAYININ FARKLI TEMSİLLERİ
Bir sayı farklı biçimlerde gösterilebilir.
Örneğin:
24
Sembolik gösterim:
24
Sözel gösterim:
yirmi dört
Nesne gösterimi:
24 nesne
Onluk-birlik gösterimi:
2 onluk + 4 birlik
Bütün bu gösterimler aynı sayıyı ifade eder.
ONLUK NEDİR?
10 tane birlik bir araya geldiğinde:
1 onluk
oluşur.
Örneğin:
● ● ● ● ● ● ● ● ● ●
10 nesne
=
1 onluk
olarak gruplanabilir.
BİRLİK NEDİR?
Tek tek saydığımız her nesneyi bir birlik olarak düşünebiliriz.
Örneğin:
7 nesne
=
7 birlik
dir.
ONLUK VE BİRLİK
İki basamaklı sayıları onluk ve birliklerle gösterebiliriz.
Örneğin:
26
=
2 onluk + 6 birlik
Çünkü:
2 onluk = 20
6 birlik = 6
20 + 6 = 26
SAYI MODELLERİ
Sayıları somut araçlarla gösterebiliriz.
Örneğin:
onluk çubukları,
birlik küpleri,
boncuklar,
çubuk demetleri,
sayı kartları
kullanılabilir.
35 sayısı:
3 onluk çubuğu
ve
5 birlik küpü
ile modellenebilir.
42 SAYISINI MODELLEYELİM
42
=
4 onluk
2 birlik
dir.
Modelde:
4 tane onluk grubu,
2 tane tek nesne
gösterilebilir.
Bu model 42 sayısının miktarını daha iyi anlamamıza yardımcı olur.
57 SAYISI
57 sayısında:
5 onluk,
7 birlik
bulunur.
Bu nedenle:
50 + 7 = 57
olur.
İki basamaklı sayıların ayrıntılı çözümleme çalışmaları MAT.2.1.2 kapsamında ele alınır.
Ancak “Sayılar” konusunda sayıların onluk ve birlik temsilleriyle ilk ilişkileri kurulabilir.
SAYILARI GRUPLANDIRMAK
Çok sayıda nesneyi tek tek saymak zor olabilir.
Nesneleri 10’lu gruplar hâlinde toplamak saymayı kolaylaştırabilir.
Örneğin 34 boncuk:
10 + 10 + 10 + 4
şeklinde gruplanabilir.
Bu:
3 onluk + 4 birlik
demektir.
SAYI KARTLARI
Öğrenciler sayı kartlarını kullanarak farklı çalışmalar yapabilir.
Örneğin kartlarda:
17
32
46
58
73
91
sayıları bulunabilir.
Öğrenciler:
sayıyı okuyabilir,
okunuşunu yazabilir,
uygun nesne grubuyla eşleştirebilir,
onluk-birlik modeliyle gösterebilir.
Bu etkinlik farklı temsiller arasında ilişki kurmayı destekler.
HANGİ SAYI?
2 onluk ve 5 birlik var.
Hangi sayı?
25
4 onluk ve 3 birlik var.
Hangi sayı?
43
7 onluk ve 8 birlik var.
Hangi sayı?
78
Bu çalışmalar sayıların anlamını güçlendirir.
NESNELERİ SAYALIM
Bir görselde 28 nesne bulunuyor.
Nesneleri:
10 + 10 + 8
şeklinde gruplandırabiliriz.
Sonuç:
28
Bu yöntem büyük nesne gruplarını saymayı kolaylaştırabilir.
BİRER SAYMA
Sayıları birer birer sayabiliriz.
Örneğin:
21,
22,
23,
24,
25,
26…
Her adımda sayı 1 artar.
Geriye doğru sayarken:
26,
25,
24,
23,
22,
21…
her adımda sayı 1 azalır.
SAYILARIN SIRASI
Sayılar belirli bir sıra içerisinde bulunur.
Örneğin:
27’den önce 26,
27’den sonra 28
gelir.
Bu ilişki sonraki “Sayıların Sırası” çalışmalarının temelini oluşturur.
ÖNCEKİ SAYI
Bir sayının hemen öncesinde bulunan sayı, o sayıdan 1 eksiktir.
Örneğin:
45’in önceki sayısı:
44
tür.
SONRAKİ SAYI
Bir sayının hemen sonrasındaki sayı o sayıdan 1 fazladır.
Örneğin:
45’in sonraki sayısı:
46
dır.
ARADAKİ SAYI
38 ile 40 arasındaki sayı:
39
dur.
64 ile 66 arasındaki sayı:
65
tir.
Bu çalışmalar sayı dizisini anlamamıza yardımcı olur.
SAYI DOĞRUSUNA HAZIRLIK
Sayıları sırayla yerleştirdiğimizde sayı doğrusu fikrine yaklaşırız.
Örneğin:
0 – 1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6
şeklinde ilerleyen sayılar artar.
Sayı doğrusunda sağa doğru gidildikçe sayılar büyür.
Sola doğru gidildikçe küçülür.
- sınıf programında öğrenciler sayı doğrusu modeliyle ilk kez daha sistemli biçimde karşılaşmaktadır.
SAYILARI GÜNLÜK YAŞAMDA NEREDE GÖRÜRÜZ?
Sayıları:
takvimlerde,
saatlerde,
ev numaralarında,
telefon numaralarında,
fiyatlarda,
otobüs numaralarında,
forma numaralarında,
kitap sayfalarında
görebiliriz.
Ancak sayıların kullanım amacı her yerde aynı değildir.
MİKTAR BİLDİREN SAYILAR
“Masada 12 kalem var.”
cümlesinde:
12
bir miktarı gösterir.
Bu sayı “kaç tane?” sorusuna cevap verir.
NUMARA OLARAK KULLANILAN SAYILAR
“24 numaralı otobüs”
ifadesinde 24 mutlaka otobüsün miktarını göstermez.
Otobüs hattını tanıtan bir numara olabilir.
Benzer şekilde:
kapı numarası
veya
forma numarası
bir nesneyi tanımlamak için kullanılabilir.
Bu durum sayıların günlük yaşamda farklı amaçlarla kullanılabildiğini gösterir.
SIRA BİLDİREN SAYILAR
Yarışta:
ifadeleri kişilerin hangi sırada olduğunu gösterebilir.
Bu tür sayılar sıra bildirir.
Sayıların sıra bildiren kullanımları programın sayıların sırasını belirleme çalışmalarında ayrıca ele alınır.
100 SAYISI
100, 2. sınıf sayılar konusunun önemli sınırlarından biridir.
100 sayısı:
yüz
şeklinde okunur.
100 birlik
veya
10 onluk
olarak düşünülebilir.
100’e kadar sayabilmek 2. sınıf matematikte önemli bir temel oluşturur.
100’LÜK TABLO
1’den 100’e kadar sayıların düzenli biçimde yer aldığı tabloya yüzlük tablo denebilir.
Yüzlük tablo üzerinde:
sayıları bulabilir,
sıralarını inceleyebilir,
ritmik sayabilir,
örüntüler keşfedebiliriz.
Bu materyal 2. sınıf sayı çalışmalarında çok yararlıdır.
YÜZLÜK TABLODA SAYILAR
Bir yüzlük tabloda:
1’den 10’a,
11’den 20’ye,
21’den 30’a
şeklinde satırlar oluşturulabilir.
Sayıların tablo üzerindeki düzeni sayı ilişkilerini fark etmemizi kolaylaştırır.
EKSİK SAYIYI BUL
21, 22, __, 24
Eksik sayı:
23
45, __, 47
Eksik sayı:
46
__, 79, 80
Eksik sayı:
78
Bu çalışmalar sayıların sırasını pekiştirir.
SAYI DİZİSİNİ TAMAMLA
31, 32, 33, ___, ___
Cevap:
34, 35
68, 69, ___, ___
Cevap:
70, 71
97, 98, ___, ___
Cevap:
99, 100
Bu etkinlik 100’e kadar sayma becerisini destekler.
SÖYLENEN SAYIYI BUL
Öğretmen:
“Yetmiş üç”
der.
Öğrenci:
73
kartını bulur.
Başka örnek:
“Doksan iki”
→ 92
Bu etkinlik sayıların okunuşu ile yazılışını eşleştirir.
YAZILI SAYIYI OKU
38
→ otuz sekiz
54
→ elli dört
69
→ altmış dokuz
76
→ yetmiş altı
88
→ seksen sekiz
95
→ doksan beş
Bu çalışmalar öğrencinin sayı dilini geliştirir.
SAYIYI MODELLE
Sayı:
43
Öğrenci:
4 onluk
3 birlik
modeli oluşturur.
Sayı:
68
→ 6 onluk + 8 birlik
Sayı:
90
→ 9 onluk + 0 birlik
SAYIYI NESNEYLE GÖSTER
17 sayısını:
17 boncuk,
17 çubuk,
17 düğme
ile gösterebiliriz.
Bütün bu çoklukların nesneleri farklı olsa da sayıları aynıdır.
Bu durum sayıların nesnenin türünden bağımsız olarak miktarı temsil ettiğini gösterir.
17 ELMA VE 17 KALEM
17 elma ile 17 kalemin:
nesne türleri farklıdır.
Ancak her iki grubun da eleman sayısı:
17
dir.
Sayı, nesnenin ne olduğunu değil “kaç tane” olduğunu gösterebilir.
SAYININ RENGİ YOKTUR
Bir sayı modeli:
kırmızı boncuklarla,
mavi küplerle,
yeşil çubuklarla
oluşturulabilir.
Modelin rengi değişse bile temsil edilen sayı değişmeyebilir.
Önemli olan nesne sayısıdır.
NESNELERİN BÜYÜKLÜĞÜ SAYIYI DEĞİŞTİRİR Mİ?
Hayır.
5 büyük top ile 5 küçük topun her ikisinde de:
5 nesne
vardır.
Nesnelerin büyüklüğü değişse de nesne sayısı aynı olabilir.
NESNELERİN DİZİLİŞİ SAYIYI DEĞİŞTİRİR Mİ?
10 nesne:
yan yana,
dağınık,
dairesel
biçimde yerleştirilebilir.
Nesne eklenmez veya çıkarılmazsa toplam sayı yine:
10
dur.
Bu kavram sayı korunumunu anlamamıza yardımcı olur.
SAYMADAN ÖNCE DÜZENLEYELİM
Çok sayıda nesne dağınık biçimde verilmişse:
10’lu gruplar,
satırlar,
küçük gruplar
oluşturabiliriz.
Bu yöntem saymayı kolaylaştırır ve hata yapma olasılığını azaltabilir.
SAYARKEN HER NESNEYİ BİR KEZ SAYARIZ
Doğru sayma için:
her nesneyi yalnızca bir kez saymalı,
hiçbir nesneyi atlamamalıyız.
Parmağımızla işaret etmek veya nesneleri gruplamak yardımcı olabilir.
SON SÖYLEDİĞİMİZ SAYI
Bir nesne grubunu sayarken son söylediğimiz sayı grubun kaç nesneden oluştuğunu gösterir.
Örneğin sayma:
1, 2, 3, … 26
şeklinde bittiyse:
26 nesne
vardır.
SAYI SEMBOLÜNÜ DOĞRU YAZMA
Sayıları yazarken rakamların sırasına dikkat etmeliyiz.
Örneğin:
27
ile
72
aynı sayı değildir.
27:
2 onluk ve 7 birliktir.
72:
7 onluk ve 2 birliktir.
Rakamların yeri değiştiğinde sayı değişebilir.
24 VE 42
24:
yirmi dört
42:
kırk iki
Rakamları aynı olsa da yerleri farklı olduğu için sayılar farklıdır.
Bu örnek basamak değerinin önemine hazırlık oluşturur.
03 VE 30
- sınıf düzeyinde sayıları standart biçimiyle yazarız.
3 sayısını:
3
olarak yazmak yeterlidir.
30 ise:
otuz
sayısını gösterir.
0’ın bulunduğu basamak sayının değerini etkiler.
SAYILARDA DİKKAT
13 ile 31,
25 ile 52,
47 ile 74
birbirinden farklıdır.
Rakamların sırasına dikkat etmek gerekir.
SAYI OKUMA HATA AVI
52
“Yirmi beş”
şeklinde okunmuş.
Bu yanlıştır.
Doğru okunuş:
elli iki
dir.
Başka örnek:
83
“Otuz sekiz”
değildir.
Doğru:
seksen üç
tür.
SAYI YAZMA HATA AVI
“Altmış iki”
26
olarak yazılmış.
Bu yanlıştır.
Doğru:
62
dir.
Bu tür çalışmalar rakamların yerini anlamamıza yardımcı olur.
DOĞRU MU YANLIŞ MI?
“Sayılar çoklukları gösterebilir.”
Doğru.
“0 bir rakam değildir.”
Yanlış.
“Toplam 10 rakam vardır.”
Doğru.
“37 iki basamaklı bir sayıdır.”
Doğru.
“23 ile 32 aynı sayıdır.”
Yanlış.
“100, yüz şeklinde okunur.”
Doğru.
“28 sayısı yirmi sekiz diye okunur.”
Doğru.
“Bir nesne grubunun dizilişi değiştiğinde nesne sayısı mutlaka değişir.”
Yanlış.
“100’e kadar olan sayıları okumak ve yazmak 2. sınıf sayılar konusunun bir parçasıdır.”
Doğru.
“Bir sayıyı nesne, sözlü ifade ve rakamlarla farklı biçimlerde gösterebiliriz.”
Doğru.
BOŞLUĞU TAMAMLAYALIM
Sayıları yazarken kullandığımız sembollere ______ denir.
Cevap:
rakam
0’dan 9’a kadar toplam ______ rakam vardır.
Cevap:
10
34 sayısı ______ diye okunur.
Cevap:
otuz dört
Yetmiş iki sayısı rakamlarla ______ şeklinde yazılır.
Cevap:
72
10 tane birlik ______ onluk oluşturur.
Cevap:
1
26 sayısında ______ onluk ve ______ birlik bulunur.
Cevap:
2, 6
100 sayısı ______ diye okunur.
Cevap:
yüz
HANGİSİ “KIRK ÜÇ” SAYISIDIR?
A) 34
B) 43
C) 44
Doğru cevap:
B) 43
68 NASIL OKUNUR?
A) Seksen altı
B) Altmış sekiz
C) Altmış altı
Doğru cevap:
B) Altmış sekiz
7 ONLUK 4 BİRLİK HANGİ SAYIDIR?
A) 47
B) 74
C) 70
Doğru cevap:
B) 74
HANGİSİ 100 SAYISIDIR?
A) 10
B) 100
C) 1
Doğru cevap:
B) 100
HANGİSİ BİR RAKAMDIR?
A) 27
B) 45
C) 7
Doğru cevap:
C) 7
ÖRNEK OLAY: SINIF KİTAPLIĞI
Sınıf kitaplığında 36 kitap bulunuyor.
Bu kitapların miktarını hangi sayı gösterir?
36
36 sayısı:
otuz altı
şeklinde okunur.
3 onluk ve 6 birlikten oluşur.
ÖRNEK OLAY: BONCUKLAR
Mert 10’ar boncuktan üç grup ve ayrıca 4 boncuk hazırlıyor.
Kaç boncuğu vardır?
3 onluk = 30
4 birlik = 4
30 + 4 = 34
Mert’in 34 boncuğu vardır.
ÖRNEK OLAY: SAYI KARTI
Öğretmen üzerinde:
57
yazan kartı gösteriyor.
Ece:
“Elli yedi.”
diyor.
Ece sayının sembolik temsilini doğru biçimde sözel temsile dönüştürmüştür.
ÖRNEK OLAY: SÖYLENEN SAYI
Öğretmen:
“Seksen dört sayısını yazın.”
diyor.
Ali:
48
yazıyor.
Ali rakamların sırasını karıştırmıştır.
Doğru sayı:
84
tür.
ÖRNEK OLAY: NESNE DİZİLİŞİ
Masada 15 düğme bulunuyor.
Düğmeler önce yan yana diziliyor.
Daha sonra masaya dağınık biçimde bırakılıyor.
Hiç düğme eklenmedi veya çıkarılmadı.
Kaç düğme vardır?
Yine 15 düğme vardır.
Diziliş miktarı değiştirmez.
SAYI EŞLEŞTİRME
24
→ yirmi dört
→ 2 onluk 4 birlik
39
→ otuz dokuz
→ 3 onluk 9 birlik
51
→ elli bir
→ 5 onluk 1 birlik
76
→ yetmiş altı
→ 7 onluk 6 birlik
92
→ doksan iki
→ 9 onluk 2 birlik
Bu eşleştirmeler sayıların farklı temsillerini ilişkilendirir.
SAYI KİMLİK KARTI
Sayım:
Okunuşum:
Onluk sayım:
Birlik sayım:
Benden önce gelen sayı:
Benden sonra gelen sayı:
Örneğin:
Sayım:
46
Okunuşum:
kırk altı
Onluk:
4
Birlik:
6
Önce:
45
Sonra:
47
Bu çalışma farklı sayı özelliklerini birlikte kullanır.
“SAYIYI BUL” OYUNU
İpuçları:
5 onluğum var.
3 birliğim var.
Ben hangi sayıyım?
Cevap:
53
Başka örnek:
8 onluğum,
1 birliğim var.
Cevap:
81
Bu oyun sayıların onluk-birlik yapısını pekiştirir.
“BEN KİMİM?”
“Otuzdan büyüğüm.
Kırktan küçüğüm.
5 birliğim var.”
Cevap:
35
Başka örnek:
“6 onluğum ve 2 birliğim var.”
Cevap:
62
Bu etkinlik sayı özelliklerini kullanarak düşünmeyi destekler.
SAYI AVI
Sınıfta sayılar arayabiliriz.
Örneğin:
takvimde,
kitap sayfalarında,
sınıf numarasında,
saatte,
cetvelde
sayılar bulabiliriz.
Daha sonra:
Bu sayı burada ne için kullanılmış?
sorusunu cevaplayabiliriz.
GÜNLÜK YAŞAM SAYI TABLOSU
Gördüğüm sayı:
Nerede gördüm?
Bu sayı neyi gösteriyor?
Miktar mı?
Sıra mı?
Numara mı?
Bu etkinlik sayıların farklı işlevlerini fark ettirir.
NESNE – SAYI EŞLEŞTİRME
Öğrenciye çeşitli nesne grupları ve sayı kartları verilebilir.
Örneğin:
23 boncuk → 23
41 yıldız → 41
56 küp → 56
Öğrenci uygun sayı kartını nesne grubuyla eşleştirir.
Bu çalışma MAT.2.1.1’in “niceliklerin büyüklüklerine uygun sayı temsilini belirleme” basamağıyla doğrudan ilişkilidir.
SAYIYI OLUŞTUR
Öğretmen:
“6 onluk ve 7 birlik.”
der.
Öğrenci:
67
kartını oluşturur.
Başka örnek:
“9 onluk ve 4 birlik.”
→ 94
SAYI MODELİNİ ÇİZ
Öğrenciye:
32
sayısı verilir.
Öğrenci:
3 onluk çubuğu
ve
2 birlik küpü
çizebilir.
Bu etkinlik sembolik sayıyı görsel temsile dönüştürür.
MODELDEN SAYIYA
Görselde:
6 onluk,
5 birlik
bulunuyorsa:
65
yazılır.
Bu kez görsel temsilden sembolik temsile geçilir.
100’E KADAR SAYI POSTERİ
Başlık:
“SAYILARI TANIYALIM!”
RAKAMLAR
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
SAYILAR
Rakamlarla oluşturulur.
ÇOKLUK
Sayılar kaç tane olduğunu gösterebilir.
ONLUK
10 birlik = 1 onluk
BİRLİK
Tek tek nesneleri gösterir.
Örnek:
47
4 onluk
7 birlik
Okunuşu:
kırk yedi
Alt mesaj:
“GÖR – SAY – MODELLE – OKU – YAZ!”
SAYILAR SLOGANLARI
Sayıları Tanı, Matematiği Keşfet!
Say, Oku, Yaz!
10 Birlik, 1 Onluk!
Çokluğu Gör, Sayısını Bul!
Rakamları Birleştir, Sayıları Oluştur!
Sayıları Modelleyerek Öğren!
Sayılar Günlük Yaşamımızın Her Yerinde!
Oku, Yaz, Eşleştir!
Onlukları Grupla, Birlikleri Say!
100’e Kadar Sayılarla Matematiği Keşfet!
KAVRAM HARİTASI
Ortaya:
SAYILAR
yazabiliriz.
Altına:
RAKAMLAR
→ 0’dan 9’a kadar
ÇOKLUK
→ Kaç tane?
OKUNUŞ
→ Sözel gösterim
YAZILIŞ
→ Rakamlarla gösterim
ONLUK
→ 10 birlik
BİRLİK
→ Tek nesne
başlıkları eklenebilir.
MAT.2.1.1’DE EN ÖNEMLİ NOKTA
Bu öğrenme çıktısında yalnızca:
“100’e kadar say.”
beklentisi yoktur.
Öğrencinin:
- Çokluğun büyüklüğünü anlaması,
- Çokluğun farklı gösterimlerini tanıması,
- Uygun sayı sembolünü belirlemesi,
- Sayıyı doğru okuması,
- Sayıyı doğru yazması
beklenmektedir.
Bu nedenle konunun temel akışı:
ÇOKLUĞU İNCELE
↓
SAY
↓
SAYIYI BELİRLE
↓
MODELLE
↓
OKU
↓
YAZ
şeklindedir.
GÜNCEL PROGRAMIN DEVAMI
- Sınıf Matematik Sayılar ve Nicelikler (1) temasında “Sayılar” konusu sonraki çalışmalar için temel oluşturur.
Aynı temada öğrenciler daha sonra:
- İki basamaklı sayıları çözümler.
- Sayıların sırasını belirler.
- Sayı doğrusundan yararlanır.
- İleriye ve geriye ritmik sayar.
- Sayı ve şekil örüntülerini inceler.
- 50’ye kadar nesne sayısını tahmin eder.
Bu nedenle “Sayılar” konusu temanın başlangıç yapı taşıdır.
ÖĞRENDİKLERİMİZİ KONTROL EDELİM
Rakamın ne olduğunu açıklayabiliyor muyum?
0’dan 9’a kadar olan rakamları biliyor muyum?
Rakam ile sayı arasındaki temel farkı açıklayabiliyor muyum?
Bir nesne grubunun kaç tane olduğunu belirleyebiliyor muyum?
Çokluğun miktarına uygun sayı kartını seçebiliyor muyum?
100’e kadar olan sayıları okuyabiliyor muyum?
100’e kadar olan sayıları yazabiliyor muyum?
Söylenen sayıyı rakamlarla gösterebiliyor muyum?
Rakamlarla verilen sayıyı doğru okuyabiliyor muyum?
10 birliğin 1 onluk oluşturduğunu biliyor muyum?
İki basamaklı sayıların onluk ve birliklerini temel düzeyde gösterebiliyor muyum?
Nesne modeli ile sayı arasında ilişki kurabiliyor muyum?
Aynı sayıyı farklı nesne gruplarıyla gösterebiliyor muyum?
Nesnelerin büyüklüğünün onların sayısını değiştirmediğini biliyor muyum?
Nesnelerin dizilişi değiştiğinde miktarın aynı kalabileceğini biliyor muyum?
27 ile 72’nin aynı sayı olmadığını biliyor muyum?
Bir sayının önceki ve sonraki sayısını belirleyebiliyor muyum?
100 sayısını okuyup yazabiliyor muyum?
Sayıların günlük yaşamda farklı amaçlarla kullanılabildiğini fark edebiliyor muyum?
Bu sorular öğrendiklerimizi değerlendirmemize yardımcı olur.
ÖĞRENDİKLERİMİZİ HATIRLAYALIM
- Sınıf Matematik Sayılar konusunda 100’e kadar olan sayıların anlamlarını, okunuşlarını, yazılışlarını ve farklı temsillerini öğreniriz.
Rakamlarımız:
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
olmak üzere 10 tanedir.
Bu rakamlarla:
12,
28,
45,
67,
93,
100
gibi sayılar yazabiliriz.
Sayılar bir çokluğun kaç tane olduğunu gösterebilir.
Örneğin:
32 kalem
ifadesinde:
32
kalemlerin sayısını gösterir.
Bir sayı farklı şekillerde temsil edilebilir.
Örneğin:
45
Sembolik:
45
Sözel:
kırk beş
Onluk-birlik:
4 onluk + 5 birlik
Nesne:
45 nesne
şeklinde gösterilebilir.
10 birlik:
1 onluk
oluşturur.
Örneğin:
36
=
3 onluk + 6 birlik
dir.
Sayıları doğru yazarken rakamların yerlerine dikkat ederiz.
Örneğin:
27
ve
72
farklı sayılardır.
Güncel Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde MAT.2.1.1 kapsamında öğrenciden:
- 100’e kadar olan niceliklerin büyüklüklerinin farklı temsillerini tanıması,
- Niceliklerin büyüklüklerine uygun sayı temsillerini belirlemesi,
- Niceliklerin büyüklüklerine karşılık gelen sayıları okuması,
- Sayıları yazması
beklenmektedir.
Bu nedenle “Sayılar” konusu yalnızca 1’den 100’e kadar ezberden saymak değildir.
Öğrenci:
“Bu sayı neyi temsil ediyor?”
“Bu çokluk hangi sayıyla gösterilir?”
“Bu sayı nasıl okunur?”
“Bu sayı nasıl yazılır?”
“Bu sayıyı başka nasıl modelleyebilirim?”
sorularına cevap verebilmelidir.
Aynı tema içerisinde bu temel bilgiler daha sonra:
sayıları çözümleme,
sayıların sırası,
sayı doğrusu,
ritmik sayma,
sayı ve şekil örüntüleri,
nesne sayısını tahmin etme
konularında kullanılmaktadır.
Cemalin Etkinlik Fabrikası tarafından hazırlanan Sayılar Konu Özeti, 2. sınıf öğrencilerinin 100’e kadar doğal sayıları tanımalarına, çokluklarla sayılar arasında ilişki kurmalarına, sayıları doğru okumalarına ve yazmalarına, sayıların farklı temsillerini tanımalarına ve matematiksel sayı dilini günlük yaşamla ilişkilendirmelerine yardımcı olmak amacıyla kullanılabilir.
Çalışma; konu anlatımı, nesne-sayı eşleştirmesi, sayı okuma-yazma, rakam ve sayı ayrımı, onluk-birlik modelleri, sayı kartları, “Ben Kimim?” oyunu, sayı avı, eksik sayı çalışmaları, doğru-yanlış, boşluk doldurma, örnek olay, hata avı, sayı kimlik kartı, yüzlük tablo, kavram haritası, poster, akıllı tahta etkinliği, öğrenci defteri veya ev çalışmasında yardımcı materyal olarak değerlendirilebilir.
Çoklukları inceliyor, sayılarını belirliyor, 100’e kadar sayıları doğru okuyor ve yazıyor; sayıların günlük yaşamımızın her yerinde olduğunu keşfediyoruz!