4. Sınıf Geleneksel Çocuk Oyunları

4. sınıf Sosyal Bilgiler dersinin 7, 8. haftalarda işlenen “Geleneksel Çocuk Oyunları” konusu için hazırlanan konu özeti, renkli defter notu ve siyah-beyaz boyama çalışmasını bu sayfada inceleyebilirsiniz.

4. Sınıf Geleneksel Çocuk Oyunları

4. Sınıf Sosyal Bilgiler Geleneksel Çocuk Oyunları – Konu Özeti

Geleneksel Çocuk Oyunları konusunda geçmişte çocukların oynadığı oyunları tanır, bu oyunları günümüzdeki oyunlarla karşılaştırır ve oyun kültürünün zaman içinde nasıl değiştiğini inceleriz.

OYUN NEDİR?

Oyun:

eğlenmek,

öğrenmek,

hareket etmek,

arkadaşlarla zaman geçirmek,

kurallara uymayı öğrenmek

gibi birçok amaçla yapılan etkinliktir.

Çocuklar geçmişte de bugün de oyun oynamıştır.

Ancak:

oyun araçları,

oynanılan ortamlar,

kullanılan teknoloji,

oyuncakların malzemeleri

zaman içinde değişmiştir.

GELENEKSEL ÇOCUK OYUNU NEDİR?

Uzun yıllardır oynanan ve kuşaktan kuşağa aktarılan çocuk oyunlarına geleneksel çocuk oyunları denebilir.

Bu oyunların bazıları:

aile büyüklerimizin çocukluğunda da oynanmış olabilir.

GELENEKSEL OYUNLARA ÖRNEKLER

Örneğin:

saklambaç,

körebe,

seksek,

mendil kapmaca,

ip atlama,

beştaş,

birdirbir,

yakan top

gibi oyunlar geçmişten günümüze ulaşan çocuk oyunları arasında yer alabilir.

Oyunların adları ve kuralları yöreden yöreye farklılık gösterebilir.

SAKLAMBAÇ

Saklambaçta:

bir ebe belirlenir,

diğer oyuncular saklanır,

ebe onları bulmaya çalışır.

Bu oyun için pahalı veya teknolojik bir araca ihtiyaç yoktur.

Arkadaşlarla birlikte oynanması sosyal etkileşimi artırabilir.

KÖREBE

Körebede:

ebenin gözleri güvenli biçimde kapatılır,

diğer oyuncuları bulmaya çalışır.

Oyun sırasında güvenli bir alan seçilmesi önemlidir.

SEKSEK

Seksek:

zemine çizilen bölümler,

denge,

sıra,

hareket

gibi özellikler içerir.

Geçmişte sokakta veya okul bahçesinde sık oynanan oyunlardan biridir.

MENDİL KAPMACA

Mendil kapmaca:

iki takım,

hız,

dikkat,

kurallara uyma

gerektirir.

Grup hâlinde oynanan geleneksel oyunlara örnek verilebilir.

BEŞTAŞ

Beştaşta:

küçük taşlar veya uygun oyun parçaları kullanılır.

El-göz koordinasyonu ve dikkat gerektirir.

GEÇMİŞTE OYUNCAKLAR NASILDI?

Geçmişte oyuncaklar:

ahşaptan,

bezden,

taştan,

metalden,

elde bulunan doğal veya basit malzemelerden

üretilebilirdi.

Bazı oyuncakları çocuklar veya aileleri kendileri yapardı.

Örneğin:

bez bebek,

tahta araba,

topaç,

uçurtma

gibi oyuncaklar kullanılabilirdi.

GÜNÜMÜZDE OYUNCAKLAR

Günümüzde:

plastik,

elektronik,

dijital,

uzaktan kumandalı

oyuncaklar yaygınlaşmıştır.

Bilgisayar, tablet ve oyun konsolları da oyun dünyasının bir parçası hâline gelmiştir.

TEKNOLOJİ OYUNLARI DEĞİŞTİRDİ Mİ?

Evet.

Teknoloji sayesinde:

çevrim içi oyunlar,

dijital oyunlar,

sanal oyun ortamları

yaygınlaşmıştır.

Ancak bu durum geleneksel oyunların tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Birçok geleneksel oyun hâlâ:

okul bahçesinde,

parklarda,

sosyal etkinliklerde

oynanmaktadır.

DEĞİŞEN ÖZELLİKLER

Geçmişten günümüze değişebilen özellikler:

oyuncağın malzemesi,

oyun ortamı,

oyuncu sayısı,

teknoloji kullanımı,

oyun süresi,

oyunun oynandığı mekân

olabilir.

Örneğin:

Eskiden:
tahta oyuncak.

Günümüzde:
elektronik oyuncak.

Bu bir değişimdir.

DEĞİŞMEYEN ÖZELLİKLER

Bazı temel özellikler zaman içinde devam edebilir.

Örneğin:

eğlenme isteği,

oyun kurallarına uyma,

arkadaşlarla iletişim kurma,

kazanma ve kaybetmeyi deneyimleme,

hayal gücünü kullanma

geçmişte de bugün de oyunların parçası olabilir.

DEĞİŞİM VE SÜREKLİLİK

Sosyal Bilgilerde önemli bir kavramdır.

Değişim:
Zamanla farklılaşan özellik.

Süreklilik:
Zaman içinde devam eden özellik.

Örnek:

Oyun araçlarının teknolojiyle değişmesi:
değişim.

Çocukların oyun oynayarak eğlenmesi:
süreklilik.

AİLE BÜYÜKLERİYLE GÖRÜŞME

Güncel TYMM’de öğrencilerin aile büyükleriyle geçmişte oynanan oyun ve oyuncaklarla ilgili görüşme yapması önerilir.

Sorular:

“Çocukluğunuzda hangi oyunları oynardınız?”

“En sevdiğiniz oyun neydi?”

“Bu oyun nerede oynanırdı?”

“Hangi oyuncakları kullanırdınız?”

“Oyuncağınızı kendiniz yaptınız mı?”

“Oyunlarda hangi kurallar vardı?”

olabilir.

KANITLARDAN YARARLANMA

Geçmiş oyunlar hakkında:

eski fotoğraflar,

aile büyüklerinin anlatımları,

müze örnekleri,

eski oyuncaklar,

güvenilir görseller

kanıt sağlayabilir.

Yalnızca tahmine dayanmak yerine bu kanıtlardan yararlanmak daha doğrudur.

ESKİ VE YENİ OYUNU KARŞILAŞTIRALIM

Eski oyun:
Seksek

Yeni oyun:
Dijital platform oyunu

Oyun alanı:

Seksek:
açık alan.

Dijital oyun:
ekran karşısı.

Araç:

Seksek:
çizilmiş alan ve küçük taş.

Dijital:
elektronik cihaz.

Benzerlik:

İkisinde de:
kurallar bulunabilir,
oyuncu hedefe ulaşmaya çalışır,
eğlenme amacı bulunabilir.

Bu çalışma güncel programın istediği değişim ve süreklilik karşılaştırmasına örnektir.

OYUN VE OYUNCAK KARŞILAŞTIRMA TABLOSU

Eski oyun / oyuncak:

Yeni oyun / oyuncak:

Malzeme:

Oyun alanı:

Oyuncu sayısı:

Kurallar:

Değişen özellikler:

Değişmeyen özellikler:

Hangi kanıta dayanıyorum?

OYUNLARIN ÇOCUKLARA KATKILARI

Uygun oyunlar:

hareket etmeyi,

iletişim kurmayı,

kurallara uymayı,

iş birliğini,

strateji geliştirmeyi,

hayal gücünü

destekleyebilir.

Ancak her oyunun özelliği aynı değildir.

Bu nedenle “bütün oyunlar bütün becerileri geliştirir” gibi genelleme yapmamak gerekir.

OYUN KÜLTÜRÜNÜ KORUMAK

Geleneksel oyunları:

öğrenmek,

oynamak,

arkadaşlara öğretmek,

kurallarını kayıt altına almak

bu kültürün devam etmesine yardımcı olabilir.

2018 PROGRAMI İLE BAĞLANTI

SB.4.2.3:
Geleneksel çocuk oyunlarını değişim ve süreklilik açısından günümüzdeki oyunlarla karşılaştırır.

Temel süreç:

GELENEKSEL OYUNU BELİRLE

↓

GÜNÜMÜZ OYUNUNU BELİRLE

↓

BENZERLİKLERİ BUL

↓

FARKLILIKLARI BUL

↓

DEĞİŞEN ÖZELLİKLERİ BELİRLE

↓

SÜREN ÖZELLİKLERİ BELİRLE

şeklindedir.

GÜNCEL TYMM İLE BAĞLANTI

SB.4.3.1:
Geçmişten günümüze çocuk oyun ve oyuncaklarının değişimini karşılaştırabilme.

Temel süreç:

KANIT / GÖZLEM / DENEYİM TOPLA

↓

ESKİ OYUN VE OYUNCAĞIN ÖZELLİKLERİNİ BELİRLE

↓

GÜNÜMÜZDEKİ OYUN VE OYUNCAĞI BELİRLE

↓

DEĞİŞMEYEN ÖZELLİKLERİ LİSTELE

↓

DEĞİŞEN ÖZELLİKLERİ LİSTELE

↓

KARŞILAŞTIR

↓

SONUCUNU ÜRÜNLE ANLAT

şeklindedir.

DOĞRU MU YANLIŞ MI?

“Geleneksel oyunlar geçmişten günümüze aktarılabilir.”

Doğru.

“Oyunların bütün özellikleri zaman içinde değişmiştir.”

Yanlış.

“Teknoloji oyun ve oyuncakları etkileyebilir.”

Doğru.

“Aile büyüklerinin anlatımları geçmiş oyunlar hakkında kaynak olabilir.”

Doğru.

“Güncel TYMM eski ve yeni oyunların değişen ve değişmeyen yönlerini karşılaştırmayı ister.”

Doğru.

ÖĞRENDİKLERİMİZİ HATIRLAYALIM

Çocuk oyunları geçmişten günümüze değişmiştir.

Ancak:

oyun oynama isteği,

eğlenme,

arkadaşlarla etkileşim,

kurallar

gibi bazı özellikler devam edebilir.

4. sınıfta oyunların yalnızca adlarını öğrenmeyiz.

Kanıtlardan yararlanır,

eski ve yeni oyunları karşılaştırır,

değişim ve sürekliliği fark ederiz.

Cemalin Etkinlik Fabrikası tarafından hazırlanan Geleneksel Çocuk Oyunları Konu Özeti; 4. sınıf öğrencilerinin oyun kültürünü tanıması ve geçmişten günümüze değişimi karşılaştırması amacıyla kullanılabilir.