2. sınıf Hayat Bilgisi dersinin 4. haftasında işlenen “Arkadaşlık İlişkilerini Etkileyen Davranışlar” konusu için hazırlanan konu özeti, renkli defter notu ve siyah-beyaz boyama çalışmasını bu sayfada inceleyebilirsiniz.

2. Sınıf Hayat Bilgisi Arkadaşlık İlişkilerini Etkileyen Davranışlar – Konu Özeti

2. Sınıf Hayat Bilgisi Arkadaşlık İlişkilerini Etkileyen Davranışlar konusu, arkadaşlarımızla daha sağlıklı ve güçlü ilişkiler kurmamıza yardımcı olur. Arkadaşlık yalnızca birlikte oyun oynamak değildir. Birbirimizi dinlemek, paylaşmak, yardımlaşmak, dürüst olmak, saygılı davranmak ve sorunları konuşarak çözmeye çalışmak da iyi arkadaşlığın önemli parçalarıdır.

Arkadaşlarımızla kurduğumuz ilişkiler davranışlarımızdan etkilenir. Bazı davranışlar arkadaşlığı güçlendirirken bazı davranışlar ise arkadaşlık ilişkilerine zarar verebilir. Güncel 2. sınıf Hayat Bilgisi programında öğrencilerin bu olumlu ve olumsuz davranışları ayırt etmeleri ve arkadaşlık ilişkilerini düzenlemeleri amaçlanmaktadır. Tymm

Arkadaşlık Nedir?

Arkadaşlık; birlikte zaman geçirdiğimiz, konuştuğumuz, oyun oynadığımız ve birbirimize destek olduğumuz kişilerle kurduğumuz ilişkidir.

İyi bir arkadaşlıkta:

• Saygı,
• Sevgi,
• Güven,
• Dürüstlük,
• Yardımlaşma,
• Paylaşma

önemlidir.

Arkadaş olmak herkesin aynı düşünmesi anlamına gelmez. Farklı düşüncelere rağmen birbirimize saygılı davranabiliriz.

Arkadaşlığı Güçlendiren Davranışlar

2. Sınıf Hayat Bilgisi Arkadaşlık İlişkilerini Etkileyen Davranışlar konusunda önce arkadaşlığı güçlendiren davranışları tanırız.

Görselde özellikle:

“Paylaşmak ve yardımlaşmak arkadaşlığı güçlendirir.”

mesajı yer almaktadır. Cemali Netkinlik Fabrikası

Arkadaşımızla kalemimizi paylaşabilir, zorlandığında ona yardımcı olabilir veya oyun sırasında sırayla hareket edebiliriz.

Bu davranışlar arkadaşlarımızla aramızdaki güveni artırır.

Paylaşmak Neden Önemlidir?

Paylaşmak, elimizdeki bir şeyi uygun şekilde başkalarıyla bölüşmektir.

Örneğin:

• Boya kalemlerimizi paylaşabiliriz.
• Oyunda sırayla oynayabiliriz.
• Ortak bir çalışmada malzemeleri birlikte kullanabiliriz.

Paylaşmak yalnızca eşya vermek değildir. Zamanımızı, sevincimizi ve bilgilerimizi de paylaşabiliriz.

Paylaşım arkadaşlık ilişkilerimizi güçlendirir.

Yardımlaşıyoruz

Arkadaşımız bir konuda zorlandığında ona destek olabiliriz.

Örneğin:

“İstersen sana yardımcı olabilirim.”

diyebiliriz.

Ancak yardım ederken arkadaşımızın yerine bütün işi yapmamalıyız. Onun kendi yapabileceği işi yapmasına fırsat vermek de önemlidir.

Yardımlaşma arkadaşlıkta birlik ve güven duygusunu artırır.

Saygılı Davranıyoruz

Arkadaşlık ilişkilerinde saygı temel davranışlardan biridir.

Saygılı davranmak:

• Arkadaşımızı dinlemek,
• Eşyasını izinsiz almamak,
• Düşüncesiyle alay etmemek,
• Kişisel alanına dikkat etmek,
• Kırıcı sözlerden uzak durmak

demektir.

Görselde de “Saygılı ve dürüst davranırım.” mesajı özellikle öne çıkarılmıştır. Cemali Netkinlik Fabrikası

Dürüst Oluyoruz

Dürüstlük, doğruyu söylemek ve güvenilir davranmaktır.

Bir hata yaptığımızda saklamak yerine:

“Bunu ben yaptım.”

diyebilmek dürüst bir davranıştır.

Dürüst olduğumuzda arkadaşlarımız bize daha kolay güvenebilir.

Arkadaşlıkta güven çok önemlidir.

Kaba Konuşmadan Uzak Duruyoruz

Arkadaşlarımızla konuşurken kullandığımız kelimeler çok önemlidir.

Bağırmak, hakaret etmek veya küçümseyici ifadeler kullanmak arkadaşımızı kırabilir.

Görselde de:

“Kaba konuşma, alay etme ve dışlama arkadaşlığı zedeler.”

ifadesi yer almaktadır. Cemali Netkinlik Fabrikası

Bu nedenle kızgın olsak bile düşüncemizi saygılı bir dille anlatmalıyız.

Alay Etmiyoruz

Bir arkadaşımızın görünüşü, konuşması, yaptığı hata veya farklı bir özelliğiyle alay etmek doğru değildir.

Alay edilen kişi:

• Üzülebilir,
• Kendini yalnız hissedebilir,
• Arkadaşlarından uzaklaşabilir.

İyi arkadaşlar birbirlerini küçümsemez.

Hata yaptığımızda birbirimize destek oluruz.

Arkadaşlarımızı Dışlamıyoruz

Bir kişiyi oyuna almamak, sürekli yalnız bırakmak veya arkadaş grubundan uzaklaştırmaya çalışmak dışlama davranışına örnek olabilir.

Dışlama, arkadaşlık ilişkilerine zarar verir.

Oyunlarda ve grup çalışmalarında mümkün olduğunca adil davranmalıyız.

Yeni gelen bir arkadaşımız varsa onu da gruba katmaya çalışabiliriz.

Arkadaşımızın Duygularını Önemsiyoruz

İyi arkadaşlıkta yalnızca kendi duygularımızı düşünmeyiz.

Arkadaşımızın da neler hissettiğini anlamaya çalışırız.

Görselde:

“Arkadaşımın duygularını önemserim. Onu dinlerim, yanında olurum.”

mesajı açıkça yer almaktadır. Cemali Netkinlik Fabrikası

Bu davranış empati ile ilişkilidir.

Empati Nedir?

Empati, karşımızdaki kişinin ne hissedebileceğini anlamaya çalışmaktır.

Örneğin arkadaşımız oyunda kaybettiği için üzgünse:

“Üzgün olduğunu anlıyorum.”

diyebiliriz.

Kendimizi onun yerine koyarak davranmak daha anlayışlı olmamıza yardımcı olur.

Güncel programda da öğrencilerin arkadaşlık ilişkilerindeki davranışların oluşturduğu duyguları fark etmeleri beklenmektedir. Tymm

Arkadaşımızı Dinliyoruz

Arkadaşımız bir sorununu anlatırken onu dikkatle dinlemeliyiz.

Sözünü kesmeden dinlemek:

• Ona değer verdiğimizi,
• Duygularını önemsediğimizi,
• Sorununu anlamaya çalıştığımızı

gösterir.

Bazen arkadaşımızın ihtiyacı yalnızca onu dikkatle dinlememiz olabilir.

Arkadaşımız Üzgünse Yanında Oluyoruz

Arkadaşımızın üzgün olduğunu fark ettiğimizde:

“İyi misin?”

“Bir şey oldu mu?”

“Yardım edebilir miyim?”

diye sorabiliriz.

Onunla konuşabilir veya isterse öğretmenimizden yardım istemesine destek olabiliriz.

Arkadaşımızın duygularını küçümsememeliyiz.

Sorun Yaşamak Normaldir

Arkadaşlarımızla her zaman aynı fikirde olmayabiliriz.

Oyun sırasında anlaşmazlık yaşayabiliriz.

Aynı oyuncağı kullanmak isteyebilir veya farklı oyunlar oynamak isteyebiliriz.

Bu durumlar arkadaşlığın bittiği anlamına gelmez.

Önemli olan sorunu nasıl çözdüğümüzdür.

Sorunları Konuşarak Çözüyoruz

Görseldeki “Sorun Çözme” bölümünde şu davranışlar yer almaktadır:

• Sorun yaşarsak konuşarak çözüm ararız.
• Birbirimizi dinleriz.
• Öfkemizi sakinleştiririz.
• Hep birlikte çözüm bulabiliriz. Cemali Netkinlik Fabrikası

Bu adımlar arkadaşlık ilişkilerindeki anlaşmazlıkları daha sağlıklı şekilde çözmemize yardımcı olur.

Önce Sakinleşiyoruz

Çok kızgın olduğumuzda hemen konuşursak istemediğimiz sözler söyleyebiliriz.

Bu nedenle önce sakinleşmeye çalışabiliriz.

Örneğin:

• Birkaç derin nefes alabiliriz.
• Biraz bekleyebiliriz.
• Uygun bir yere geçip sakinleşebiliriz.

Sakinleştiğimizde sorunu daha iyi düşünebiliriz.

Duygumuzu Uygun Şekilde Söylüyoruz

Bir arkadaşımızın davranışı bizi rahatsız ettiğinde onu suçlamak yerine kendi duygumuzu anlatabiliriz.

Örneğin:

“Benim sıramı beklemeden oynadığında üzüldüm.”

“Ben konuşurken sözümü kestiğinde rahatsız oldum.”

gibi ifadeler kullanabiliriz.

Bu tür cümleler sorunu daha açık ve sakin biçimde anlatmamıza yardımcı olur.

Birbirimizi Dinliyoruz

Bir sorun olduğunda yalnızca kendi düşüncemizi söylememeliyiz.

Arkadaşımızın ne düşündüğünü de dinlemeliyiz.

Belki olayı farklı anlamış olabiliriz.

Her iki tarafın da konuşması çözüm bulmayı kolaylaştırır.

Birlikte Çözüm Buluyoruz

Sorunu çözerken iki tarafın da kabul edebileceği bir yol bulmaya çalışabiliriz.

Örneğin iki arkadaş aynı oyuncağı kullanmak istiyorsa:

“Önce sen beş dakika oyna, sonra ben oynayayım.”

gibi bir çözüm bulunabilir.

Bu şekilde hem adil davranır hem de arkadaşlığımızı koruruz.

Gerektiğinde Özür Diliyoruz

Bir arkadaşımızı kırdıysak:

“Özür dilerim.”

diyebiliriz.

Ancak özür dilemek yalnızca sözcüğü söylemek değildir.

Aynı davranışı tekrar etmemeye çalışmak da önemlidir.

Örneğin:

“Özür dilerim, bir daha eşyalarını izinsiz almayacağım.”

diyebiliriz.

Affetmeyi de Öğreniyoruz

Arkadaşımız hatasını fark edip özür dilediğinde onu dinleyebiliriz.

Her durumda hemen aynı duyguyu hissetmek zorunda değiliz. Ancak sorun üzerinde konuşup çözüm bulmaya çalışabiliriz.

Arkadaşlık ilişkilerinde bazen yeniden güven oluşturmak zaman alabilir.

Önemli olan saygılı iletişim kurmaktır.

Kıskançlık ve Öfke Gibi Duyguları Tanıyoruz

Arkadaşlıkta her zaman yalnızca mutluluk yaşamayabiliriz.

Bazen kıskanç, kızgın veya üzgün hissedebiliriz.

Duygularımızın olması doğaldır.

Ancak önemli olan duygularımız nedeniyle başkalarına zarar verecek davranışlarda bulunmamaktır.

Programda öğrencilerin duygu, düşünce ve davranışlarını fark ederek gerektiğinde değişiklik yapmaları beklenmektedir. Tymm

Duygu ile Davranış Aynı Şey Değildir

Öfkelenmek bir duygudur.

Arkadaşımıza bağırmak ise bir davranıştır.

Üzülmek bir duygudur.

Arkadaşımızın eşyasını kırmak ise davranıştır.

Duygularımızı her zaman seçemeyebiliriz ancak davranışlarımızı kontrol etmeyi öğrenebiliriz.

Bu fark arkadaşlık ilişkilerimizi daha iyi düzenlememize yardımcı olur.

İyi Arkadaşlıkta Güven Vardır

Arkadaşlarımız bize bir şey anlattığında onlarla alay etmemeliyiz.

Verdiğimiz sözü tutmaya çalışmalıyız.

Dürüst davranmalıyız.

Güven oluştuğunda arkadaşlık ilişkileri daha güçlü olabilir.

Arkadaşlarımızın Başarılarına Seviniyoruz

Bir arkadaşımız güzel bir çalışma yaptığında onu kıskanmak yerine tebrik edebiliriz.

Örneğin:

“Tebrik ederim, çok güzel olmuş.”

diyebiliriz.

Başkasının başarısına sevinmek dostluğu güçlendiren davranışlardan biridir.

Arkadaşlarımızı Destekliyoruz

Bir arkadaşımız bir konuda zorlandığında onu küçümsememeliyiz.

“Sen bunu yapamıyorsun.”

demek yerine:

“Birlikte deneyebiliriz.”

diyebiliriz.

Destekleyici sözler arkadaşlarımızın kendilerini daha iyi hissetmelerine yardımcı olabilir.

Oyunlarda Adil Davranıyoruz

Arkadaşlık ilişkileri oyunlarda da davranışlarımızdan etkilenir.

Oyun kurallarına uymalı, sırayı paylaşmalı ve hile yapmamalıyız.

Kaybettiğimizde arkadaşımıza kızmamalı, kazandığımızda da onunla alay etmemeliyiz.

Adil oyun arkadaşlık ilişkilerini güçlendirir.

Arkadaşımızın Eşyasına Saygı Gösteriyoruz

Başkasının kalemini, silgisini veya başka bir eşyasını izinsiz almamalıyız.

Kullanmak istiyorsak:

“Kalemini kullanabilir miyim?”

diye sorabiliriz.

İzin verildiğinde eşyayı dikkatli kullanmalı ve geri vermeliyiz.

Sır Saklamak ile Yardım İstemek Arasındaki Fark

Arkadaşımız bize bir şey anlattığında özel bir konuyu başkalarıyla paylaşmamamız gerekebilir.

Ancak arkadaşımızın güvenliğiyle ilgili ciddi bir sorun varsa bunu saklamak doğru olmayabilir.

Örneğin bir arkadaşımız tehlikede olduğunu söylüyorsa güvendiğimiz bir yetişkinden yardım istemeliyiz.

İyi arkadaş olmak, gerektiğinde doğru yardıma ulaşmasına destek olmaktır.

Arkadaşlığımızı Değerlendiriyoruz

Güncel öğretim programında öğrencilerin kendi davranışlarını bir kontrol listesiyle değerlendirmeleri ve güçlü ya da geliştirmeleri gereken yönlerini fark etmeleri önerilmektedir. Tymm

Biz de kendimize şu soruları sorabiliriz:

• Arkadaşlarımı dinliyor muyum?
• Paylaşıyor muyum?
• Dürüst davranıyor muyum?
• Kaba konuşuyor muyum?
• Arkadaşımın duygularını önemsiyor muyum?
• Sorun olduğunda konuşarak çözmeye çalışıyor muyum?

Bu sorular davranışlarımızı geliştirmemize yardımcı olur.

Olumlu ve Olumsuz Davranışları Ayırt Ediyoruz

Arkadaşlığı olumlu etkileyen davranışlar:

• Paylaşmak
• Yardımlaşmak
• Dürüst olmak
• Saygılı davranmak
• Dinlemek
• Empati kurmak
• Sorunları konuşarak çözmek

Arkadaşlığı olumsuz etkileyen davranışlar:

• Alay etmek
• Dışlamak
• Kaba konuşmak
• Yalan söylemek
• Eşyaları izinsiz almak
• Sürekli söz kesmek
• Öfkeyle kırıcı davranmak

Bu karşılaştırma arkadaşlık davranışlarımızı daha kolay değerlendirmemizi sağlar. Tymm

Rol Oynama Etkinliği Yapabiliriz

Arkadaşlarımızla kısa canlandırmalar yapabiliriz.

Örneğin:

Durum: İki arkadaş aynı oyuncağı istiyor.

Bir grup sorunu bağırarak çözmeye çalışabilir.

Başka bir grup konuşup sırayla oynamaya karar verebilir.

Daha sonra hangi davranışın arkadaşlığı olumlu etkilediğini tartışabiliriz.

Müfredatta da arkadaşlık problemlerinin çözümü için rol oynama gibi etkinliklerin kullanılabileceği belirtilmektedir. Tymm

Arkadaşlık Kontrol Listesi Hazırlayabiliriz

Kendimize küçük bir çizelge hazırlayabiliriz:

Bugün…

• Arkadaşımı dikkatle dinledim.
• Paylaşım yaptım.
• Nazik konuştum.
• Sorunumu konuşarak çözmeye çalıştım.
• Bir arkadaşımın duygusunu önemsedim.

Her gün sonunda davranışlarımızı işaretleyebiliriz.

Böylece zaman içinde hangi yönlerimizi geliştirdiğimizi görebiliriz.

Farklılıklara Saygı Gösteriyoruz

Arkadaşlarımızın sevdiği oyunlar, düşünceleri ve özellikleri bizimkilerden farklı olabilir.

Herkes aynı oyunu sevmek veya aynı fikre sahip olmak zorunda değildir.

Farklılıklara saygı göstermek iyi arkadaşlığın önemli bir parçasıdır.

İyi Arkadaş Olmak Mükemmel Olmak Demek Değildir

Bazen hata yapabiliriz.

Arkadaşımızı istemeden kırabiliriz.

Önemli olan hatamızı fark etmek, özür dilemek ve davranışımızı düzeltmeye çalışmaktır.

Arkadaşlık ilişkilerimizi geliştirmek zamanla öğrenebileceğimiz bir beceridir.

İyi Arkadaşlar Hayatı Güzelleştirir

Görselin sonunda:

“Nazik, saygılı, anlayışlı ve dürüst davranışlar arkadaşlığı daha güçlü ve güzel yapar.”

ve

“İyi arkadaşlar hayatı güzelleştirir.”

mesajları yer almaktadır. Cemali Netkinlik Fabrikası

Bu ifadeler konunun temel düşüncesini özetler.

Arkadaşlarımızla güzel ilişkiler kurmak için yalnızca iyi bir arkadaş bulmayı değil, kendimizin de iyi bir arkadaş olmasını önemsemeliyiz.

Öğrendiklerimizi Hatırlayalım

2. Sınıf Hayat Bilgisi Arkadaşlık İlişkilerini Etkileyen Davranışlar konusunda arkadaşlıklarımızı güçlendiren ve zedeleyen davranışları ayırt etmeyi öğreniriz.

Arkadaşlığı güçlendirmek için:

• Paylaşırız.
• Yardımlaşırız.
• Saygılı davranırız.
• Dürüst oluruz.
• Arkadaşımızı dinleriz.
• Duygularını önemseriz.
• Empati kurarız.
• Sorunları konuşarak çözmeye çalışırız.
• Öfkelendiğimizde sakinleşiriz.
• Birlikte çözüm ararız.

Kaba konuşma, alay etme ve dışlama gibi davranışların ise arkadaşlık ilişkilerine zarar verebileceğini öğreniriz. Cemali Netkinlik Fabrikası

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ndeki HB.2.1.3 öğrenme çıktısında da öğrencilerin arkadaşlık ilişkilerini etkileyen olumlu ve olumsuz davranışları fark etmeleri, davranışların oluşturduğu duyguları değerlendirmeleri ve arkadaşlık ilişkilerini daha olumlu hâle getirecek davranışlar geliştirmeleri hedeflenmektedir. Tymm

Unutmayalım:

İyi arkadaşlık; paylaşmak, dinlemek, saygılı olmak, dürüst davranmak ve sorunları birlikte çözebilmektir.

Cemalin Etkinlik Fabrikası tarafından hazırlanan Arkadaşlık İlişkilerini Etkileyen Davranışlar Konu Özeti, 2. sınıf öğrencilerinin arkadaşlık ilişkilerindeki olumlu ve olumsuz davranışları fark etmelerine, empati kurmalarına ve sorun çözme becerilerini geliştirmelerine yardımcı olmak amacıyla kullanılabilir.

Çalışma; konu anlatımı, rol oynama, duygu kartları, arkadaşlık kontrol listesi, örnek olay çalışmaları, akıllı tahta etkinliği, öğrenci defteri veya ev çalışmasında yardımcı materyal olarak değerlendirilebilir.

Paylaşıyor, dinliyor, saygı gösteriyor ve arkadaşlıklarımızı birlikte güçlendiriyoruz!