Kısaltmalar, uzun kelimelerin veya kelime gruplarının daha kısa ve pratik şekilde yazılmasıdır. Türkçede kısaltmalar genellikle harflerin veya hecelerin alınmasıyla oluşturulur. Kısaltmalar yazılırken bazı kurallara dikkat etmek gerekir:
- Türlü Kısaltmalar:
- Baş harf kısaltmaları: Kelimelerin sadece baş harfleri alınır. Örneğin; TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi), TDK (Türk Dil Kurumu).
- Hece kısaltmaları: Kelimelerin başındaki birkaç harfi veya hecesi alınır. Örneğin; metro (metropolitan tren), foto (fotoğraf).
- Karışık kısaltmalar: Hem harf hem hece alınarak yapılır. Örneğin; prof. (profesör), doç. (doçent).
- Kısaltma Yazımı Kuralları:
- Kısaltmalardan sonra genellikle nokta konur: Dr., Prof., vs.
- Ancak bazı kısaltmalar noktasız yazılır: TBMM, NATO, ABD.
- Kısaltmalar çoğul yapılırken sonuna “-lar/-ler” getirilir, araya kesme işareti (‘) konmaz: Proflar, Drlar.
- Sayılarla yapılan kısaltmalarda ise rakamlar ve kısaltma arasında boşluk konmaz: 5 km, 10 kg.
- Kısaltmaların Okunuşu:
- Bazı kısaltmalar harf harf okunur (T.C. – Te Ce).
- Bazıları kelime gibi okunur (NATO – Nato).
- Örnekler:
- T.C. (Türkiye Cumhuriyeti)
- vb. (ve benzeri)
- vs. (ve saire)
- cm (santimetre)
- Hz. (Hazreti)
Kısaltmalar, yazıyı kısa ve anlaşılır yapmak için kullanılır ancak doğru ve yerinde kullanılması önemlidir. Yanlış kısaltmalar anlam karmaşasına yol açabilir.