4. sınıf İnsan Hakları dersinin 3. haftasında işlenen “Haklarıma Yaşamımdan Örnekler” konusu için hazırlanan konu özeti, renkli defter notu ve siyah-beyaz boyama çalışmasını bu sayfada inceleyebilirsiniz.
Haklarıma Yaşamımdan Örnekler Konu Özeti
Haklarıma Yaşamımdan Örnekler Renkli Görsel
Haklarıma Yaşamımdan Örnekler Siyah-Beyaz Görsel
4. Sınıf Haklarıma Yaşamımdan Örnekler
- Sınıf İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi – Haklarıma Yaşamımdan Örnekler Konu Özeti
Haklarımızı yalnızca tanım olarak öğrenmek yeterli değildir. Günlük yaşamımızda hangi durumların hangi haklarımızla ilişkili olduğunu fark etmemiz gerekir.
HAKLAR GÜNLÜK YAŞAMIMIZIN İÇİNDEDİR
Sabah uyandığımız andan akşam uyuyana kadar birçok hakkımızdan yararlanırız.
Örneğin:
okula gitmek → eğitim hakkı,
doktor tarafından muayene edilmek → sağlık hakkı,
oyun oynamak → oyun ve serbest zaman hakkı,
düşüncemizi uygun biçimde söylemek → düşünce ve ifade özgürlüğü,
güvenli bir ortamda yaşamak → güvenlik ve korunmayla ilişkili haklar.
EĞİTİM HAKKINA YAŞAMIMDAN ÖRNEK
Her gün:
okula gidiyorum,
öğretmenimden ders öğreniyorum,
kitaplardan yararlanıyorum,
sınıf etkinliklerine katılıyorum.
Bunlar eğitim hakkıyla ilişkilidir.
Eğitim hakkı yalnız:
okul binasına girmek
demek değildir.
Öğrenmek için uygun koşullara erişebilmek de önemlidir.
SAĞLIK HAKKINA ÖRNEK
Hastalandığımda:
ailem beni sağlık kuruluşuna götürüyor,
doktor tarafından muayene ediliyorum,
gerekli sağlık hizmetlerinden yararlanıyorum.
Bu durum:
sağlık hakkıyla
ilişkilidir.
OYUN HAKKINA ÖRNEK
Ders dışında:
arkadaşlarımla oyun oynuyorum,
parkta zaman geçiriyorum,
yaşıma uygun etkinliklere katılıyorum.
Oyun:
yalnız eğlence değildir.
Çocuğun:
bedensel,
sosyal,
duygusal
gelişimine katkı sağlar.
DİNLENME HAKKINA ÖRNEK
Günün tamamını:
ders,
ödev,
görev
ile geçirmek sağlıklı değildir.
Çocukların:
uyumaya,
dinlenmeye,
serbest zaman geçirmeye
de ihtiyacı vardır.
DİNLENME HAKKI SORUMLULUKSUZLUK MUDUR?
Hayır.
“Dinlenme hakkım var.”
demek:
ödevlerimi hiç yapmayacağım,
hiçbir sorumluluğumu yerine getirmeyeceğim
anlamına gelmez.
Hak ve sorumluluk:
birlikte düşünülebilir.
DÜŞÜNCE ÖZGÜRLÜĞÜNE ÖRNEK
Sınıfta öğretmenimiz:
“Bu hikâyenin en önemli bölümü sizce hangisi?”
diye soruyor.
Ben:
kendi düşüncemi
söyleyebilirim.
Arkadaşım:
farklı düşünebilir.
İkimizin de:
farklı düşünceye sahip olması
mümkündür.
İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ
Düşüncemi:
sözlü,
yazılı,
sanatsal yollarla
ifade edebilirim.
Ancak ifade özgürlüğü:
hakaret etme,
tehdit etme,
başkasını aşağılamayı
hak hâline getirmez.
BAŞKASININ HAKKI
Ben:
konuşma hakkımı kullanırken
arkadaşımın:
dinlenme,
söz alma,
saygı görme
hakkını engellememeliyim.
Örneğin:
arkadaşım konuşurken sürekli sözünü kesmem
onun kendisini ifade etmesini zorlaştırabilir.
BEDEN DOKUNULMAZLIĞI
İnsanların bedeni:
kendilerine aittir.
Bir kişiye:
vurmak,
itmek,
istemediği şekilde dokunmak
doğru değildir.
Çocuklar kendilerini rahatsız eden bir durumda:
güvendiği yetişkine
haber vermelidir.
MAHREMİYET
Kişisel yaşamımızla ilgili bazı bilgiler:
özel olabilir.
Örneğin:
kişisel fotoğraflar,
iletişim bilgileri,
özel konuşmalar
izinsiz paylaşılmamalıdır.
Dijital ortamda da:
haklarımız devam eder.
MAL DOKUNULMAZLIĞI
Başkasının eşyasını:
izinsiz almak,
zarar vermek
doğru değildir.
Benim eşyalarıma da:
başkalarının saygı göstermesi
beklenir.
Ancak sahip olduğumuz eşya hakkı:
ortak kullanım kurallarını
ortadan kaldırmaz.
EŞİTLİK HAKKINA ÖRNEK
Sınıfta öğrencilerin:
kişisel özellikleri nedeniyle
haksız biçimde dışlanmaması
eşitlik anlayışıyla ilişkilidir.
Örneğin:
“Sen farklı görünüyorsun, bu oyuna katılamazsın.”
demek uygun değildir.
Bütün çocukların:
insan olarak eşit değere
sahip olduğu unutulmamalıdır.
HAKLARIM OKULDA DA VAR
Okulda:
öğrenme,
güvenli ortamda bulunma,
düşüncemi uygun biçimde ifade etme,
adil davranılma,
dinlenme zamanlarından yararlanma
gibi haklarla ilişkili durumlar yaşayabilirim.
Bunun yanında:
sınıf kurallarına uyma,
başkalarının öğrenmesini engellememe,
eşyaları koruma
gibi sorumluluklarım vardır.
HAKLARIM EVDE DE VAR
Evde:
güvenli olma,
bakım görme,
dinlenme,
görüşümü uygun şekilde ifade etme
gibi haklarla ilişkili durumlar vardır.
Aynı zamanda:
yaşıma uygun görevlerde aileme yardımcı olma,
ortak yaşam kurallarına uyma
sorumluluğum olabilir.
HAKLARIM OYUNDA DA VAR
Oyunda:
katılım,
saygı görme,
güvenli ortam
önemlidir.
Ancak:
oyunun kuralına uymak,
başkalarına zarar vermemek,
haksız avantaj sağlamamak
sorumluluğumuzdur.
DİJİTAL ORTAMDA HAKLAR
Çevrim içi ortamda:
mahremiyet,
kişisel verilerin korunması,
saygılı iletişim
önemlidir.
Bir arkadaşımızın:
fotoğrafını,
videosunu,
kişisel bilgisini
izinsiz paylaşmak doğru değildir.
HAK İHLALİ NEDİR?
Bir kişinin hakkının:
haksız biçimde engellenmesi,
zarar görmesi
hak ihlaliyle ilişkilidir.
Örneğin:
çocuğun eğitim almasının keyfî biçimde engellenmesi,
başkasının kişisel bilgisinin izinsiz paylaşılması,
bir kişiye özelliği nedeniyle ayrımcılık yapılması
hak ihlali oluşturabilir.
HAK İHLALİ GÖRDÜĞÜMDE
Çocuklar:
tek başına mücadele etmek zorunda değildir.
Güvendiğimiz:
öğretmen,
ebeveyn,
okul yöneticisi,
uygun yetişkin
ile konuşabiliriz.
Gerekli durumlarda yetkili kurumlara başvurulabilir.
HAKKIM MI, İSTEĞİM Mİ?
“Arkadaşımın kalemini beğendim, onu almak benim hakkım.”
Yanlış.
Bu:
istektir.
“Okula gitmek ve eğitim almak hakkımdır.”
Doğru.
“İstediğim zaman herkesin sözünü kesmek ifade özgürlüğümdür.”
Yanlış.
Özgürlük:
başkalarının haklarını ihlal etmemelidir.
GÜNLÜK YAŞAM HAK KARTI
Yaşadığım durum:
Bu durum hangi hakkımla ilgili?
Bu hak neden önemli?
Bu hakkı kullanırken hangi sorumluluğum var?
Başkalarının aynı hakkına nasıl saygı gösterebilirim?
ÖRNEK
Durum:
Sınıfta fikrimi söylüyorum.
Hak:
Düşünce ve ifade özgürlüğü.
Sorumluluk:
Başkalarına saygılı konuşmak.
Başkalarının hakkı:
Onların da düşüncelerini söylemesine izin vermek.
2018 PROGRAMI İLE DOĞRUDAN BAĞLANTI
Y.4.1.3:
Haklarına kendi yaşamından örnekler verir.
Temel süreç:
HAKKI TANI
↓
GÜNLÜK YAŞAMDAN DURUM BUL
↓
HANGİ HAKLA İLİŞKİLİ OLDUĞUNU AÇIKLA
↓
HAKKIN NEDEN ÖNEMLİ OLDUĞUNU BELİRLE
↓
BAŞKALARININ AYNI HAKKINA SAYGI GÖSTER
şeklindedir.
GÜNCEL TYMM İLE DOĞRUDAN BAĞLANTI
İHVD.4.1.3:
İnsan olmanın getirdiği temel hak ve özgürlükleri yorumlayabilme.
Güncel süreç:
ÖRNEK DURUMU İNCELE
↓
İLGİLİ HAK VE ÖZGÜRLÜĞÜ BUL
↓
KENDİ CÜMLENLE AÇIKLA
↓
KENDİ YAŞAMINLA İLİŞKİLENDİR
↓
ÖZGÜRLÜĞÜN SINIRLARINI BAŞKALARININ HAKLARIYLA BİRLİKTE DÜŞÜN
şeklindedir.
ÖĞRENDİKLERİMİZİ HATIRLAYALIM
Haklarımız:
yalnız ders kitaplarında yazan kavramlar değildir.
Okulda,
evde,
oyunda,
sağlık hizmetinde,
dijital ortamda
günlük yaşamımızın bir parçasıdır.
Haklarımızı tanımak:
onları doğru kullanmamıza
ve başkalarının haklarına saygı göstermemize
yardımcı olur.
Cemalin Etkinlik Fabrikası tarafından hazırlanan Haklarıma Yaşamımdan Örnekler Konu Özeti; öğrencilerin temel hak ve özgürlükleri günlük yaşamlarından örneklerle ilişkilendirmelerini desteklemek amacıyla kullanılabilir.